Hà Nội đề xuất chuyển đổi nhà tái định cư sang nhà ở xã hội để tối ưu nguồn lực

Sự linh hoạt trong quản lý và sử dụng quỹ nhà ở đang trở thành một hướng đi mới tại Hà Nội. Theo dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được Chính phủ trình Quốc hội ngày 8/4, thành phố có thể được trao quyền chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên đô thị.

Cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở

Tại Điều 12 của dự thảo, Chính phủ đề xuất UBND TP Hà Nội được quyền quyết định việc tổ chức và chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở, bao gồm nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà tái định cư. Cơ chế này nhằm giúp thành phố chủ động điều tiết nguồn cung, sử dụng quỹ nhà ở một cách linh hoạt thay vì bị bó buộc theo từng mục đích ban đầu.

Đây được xem là một điểm mới đáng chú ý trong chính sách phát triển nhà ở, mở ra khả năng điều chỉnh phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường và người dân.

Đề xuất mới cho phép Hà Nội linh hoạt chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở để tối ưu nguồn cung và đáp ứng nhu cầu thực tế.

>>> Xem thêm: Mua nhà ở xã hội không cần bốc thăm tại Hà Nội 2026: Ai được hưởng cơ chế ưu tiên đặc biệt?

Thực trạng nhà tái định cư còn nhiều bất cập

Nhà tái định cư vốn được xây dựng để bố trí cho người dân bị thu hồi đất hoặc phải di dời phục vụ các dự án phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, trên thực tế, loại hình này đang bộc lộ nhiều hạn chế về chất lượng cũng như khả năng đáp ứng nhu cầu sống hiện đại.

Theo thống kê của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam năm 2024, Hà Nội hiện có khoảng 4.000 căn nhà tái định cư chưa có người ở. Con số này phản ánh sự lãng phí lớn về nguồn lực và cho thấy sự chưa phù hợp giữa cung – cầu trong phân khúc này.

Mở hướng xử lý quỹ nhà bỏ trống

Việc cho phép chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở được đánh giá là một giải pháp có tính đột phá. Lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng thay vì chỉ sử dụng ngân sách đầu tư công cho nhà tái định cư, thành phố có thể áp dụng mô hình đa mục tiêu để tối ưu hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Ở góc độ pháp lý, một chuyên gia bất động sản nhận định quy định này sẽ tạo điều kiện để xử lý các dự án nhà tái định cư đang bị bỏ trống. Những quỹ nhà này có thể được chuyển sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại để đưa vào khai thác, sử dụng hiệu quả hơn.

Thực tế, trước đó cũng đã có nhiều đề xuất từ các chuyên gia và đơn vị nghiên cứu về việc chuyển đổi nhà tái định cư sang nhà ở xã hội hoặc kết hợp hai loại hình này trong cùng một phân khúc nhằm tăng tính linh hoạt.

Xu hướng không chỉ riêng Hà Nội

Không chỉ Hà Nội, TP HCM gần đây cũng đã yêu cầu Sở Xây dựng rà soát, thống kê các khu tái định cư có khả năng chuyển đổi sang nhà ở xã hội. Điều này cho thấy xu hướng chung trong việc tái cấu trúc quỹ nhà ở nhằm tránh lãng phí và phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn chi tiết mẫu đơn đăng ký thuê mua nhà ở xã hội mới nhất 2026

Bổ sung cơ chế phát triển đô thị theo TOD

Bên cạnh chính sách về nhà ở, dự thảo cũng đề xuất trao quyền cho HĐND TP Hà Nội trong việc quyết định các chính sách liên quan đến cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị và phát triển đô thị theo mô hình TOD.

TOD (Transit-Oriented Development) là mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, trong đó việc quy hoạch và xây dựng đô thị gắn chặt với hệ thống vận tải công cộng. Dù đã được triển khai ở nhiều quốc gia trên thế giới, mô hình này hiện vẫn chưa phổ biến tại Việt Nam.

Đề xuất cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội giải bài toán tồn đọng nhà tái định cư, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tế của người dân trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng nhanh.

Nguồn: Vnexpress