3 lượt xem
Mục lục Tết là dịp sum họp và ăn uống nhiều nhất trong năm, nhưng cũng là thời điểm nguy cơ thực phẩm bẩn, ngộ độc gia tăng. WHO đã đưa ra 5 nguyên tắc an toàn thực phẩm giúp mỗi gia đình Việt chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa lễ Tết.
1. Giữ vệ sinh sạch sẽ – nền tảng của mọi bữa ăn an toàn
Theo WHO, vệ sinh là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong chuỗi an toàn thực phẩm. Bàn tay, bề mặt bếp và dụng cụ nấu nướng chính là “cầu nối” dễ dàng đưa vi khuẩn xâm nhập vào thức ăn nếu không được làm sạch đúng cách.
Việc rửa tay kỹ trước khi chế biến, rửa tay thường xuyên trong lúc nấu nướng và sau khi đi vệ sinh giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn chéo. Không gian bếp cũng cần được giữ gọn gàng, sạch sẽ, tránh côn trùng và các loài gây hại tiếp xúc với thực phẩm. Những thao tác tưởng như nhỏ nhặt này lại chính là tuyến phòng thủ đầu tiên, đặc biệt trong những ngày Tết khi việc nấu nướng diễn ra liên tục.
Theo WHO, giữ vệ sinh tay, bề mặt bếp và dụng cụ nấu nướng là tuyến phòng thủ quan trọng nhất giúp ngăn vi khuẩn xâm nhập thực phẩm, đặc biệt khi nấu nướng nhiều dịp lễ Tết.
>>> Xem thêm: Bí quyết bảo quản thực phẩm ngày Tết để tránh lãng phí
2. Để riêng thực phẩm sống và thực phẩm chín
Một sai lầm phổ biến trong nhiều gia đình là dùng chung dao, thớt hoặc bảo quản chung thực phẩm sống và chín trong tủ lạnh. WHO khuyến cáo cần tách biệt hoàn toàn hai nhóm thực phẩm này để tránh vi khuẩn từ thịt, cá sống lây sang đồ ăn đã chế biến.
Thực phẩm sống như thịt, gia cầm, hải sản nên được cất riêng, đựng trong hộp kín. Khi sơ chế, cần dùng dụng cụ riêng và rửa sạch ngay sau khi sử dụng. Nguyên tắc “sống ra sống, chín ra chín” nghe quen tai nhưng lại là yếu tố then chốt giúp ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm trong những bữa cỗ đông người.
Theo khuyến cáo của WHO, thực phẩm sống và chín cần được tách biệt hoàn toàn trong bảo quản và chế biến để tránh nhiễm khuẩn chéo, đặc biệt trong những bữa ăn đông người.
3. Nấu chín kỹ – đừng thỏa hiệp với sự “tái, hồng”
WHO nhấn mạnh rằng nấu chín kỹ thực phẩm, đặc biệt là thịt, trứng, gia cầm và hải sản, là cách hiệu quả nhất để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Với các món canh, súp hay món hầm, cần đảm bảo nhiệt độ đạt tối thiểu khoảng 70°C và sôi đều.
Trong dịp Tết, thức ăn thường được nấu trước và hâm lại nhiều lần. Việc hâm nóng kỹ trước khi ăn là bắt buộc, tránh tâm lý “ăn tạm cho đỡ phí”. Những thói quen dễ dãi này chính là nguyên nhân khiến vi khuẩn có cơ hội sinh sôi trở lại.
WHO khuyến cáo nấu chín kỹ và hâm nóng lại thực phẩm đến nhiệt độ an toàn trước khi ăn để tiêu diệt vi khuẩn, đặc biệt với các món nấu sẵn trong dịp Tết.
>>> Xem thêm: Những món ăn ngon “làm sẵn” để chuẩn bị mâm cỗ Tết
4. Bảo quản thực phẩm ở nhiệt độ phù hợp
Nhiệt độ là yếu tố quyết định tốc độ phát triển của vi sinh vật. WHO khuyến cáo không để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ. Với thực phẩm dễ hỏng và đồ ăn đã nấu chín, nên bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ dưới 5°C.
Khi cần sử dụng lại, thức ăn phải được hâm nóng trên 60°C. Thực phẩm đông lạnh tuyệt đối không rã đông ở nhiệt độ thường, vì đây là “vùng nguy hiểm” khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Trong những ngày Tết, khi tủ lạnh luôn quá tải, việc sắp xếp hợp lý và không trữ đồ ăn quá lâu càng trở nên quan trọng.
Theo WHO, cần kiểm soát nhiệt độ bảo quản và hâm nóng thực phẩm đúng chuẩn (không để đồ chín quá 2 giờ ở nhiệt độ phòng, bảo quản dưới 5°C, hâm trên 60°C) để ngăn vi khuẩn phát triển, đặc biệt trong dịp Tết.
5. Sử dụng nước sạch và thực phẩm tươi an toàn
“Đầu vào” của bữa ăn quyết định phần lớn mức độ an toàn. WHO khuyến cáo sử dụng nước sạch hoặc nước đã qua xử lý khi chế biến thực phẩm. Rau quả, đặc biệt là các loại ăn sống, cần được rửa thật kỹ.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng nên ưu tiên thực phẩm tươi sống, có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ và còn hạn sử dụng. Với các sản phẩm chế biến sẵn như sữa, đồ hộp, cần chọn loại đã được xử lý an toàn (tiệt trùng, đóng gói đúng quy chuẩn). Trong dịp Tết, việc nói “không” với thực phẩm trôi nổi chính là cách bảo vệ sức khỏe chủ động nhất.
Theo WHO, an toàn thực phẩm bắt đầu từ “đầu vào” với nước sạch, rau quả rửa kỹ và thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tránh dùng đồ trôi nổi để bảo vệ sức khỏe, nhất là dịp Tết.
Bảng tóm tắt 5 chìa khóa an toàn thực phẩm của WHO
| Chìa khóa | Nội dung cốt lõi | Mục đích |
| Giữ vệ sinh sạch sẽ | Rửa tay, làm sạch bếp, dụng cụ | Ngăn vi khuẩn xâm nhập |
| Để riêng sống – chín | Tách thực phẩm và dụng cụ | Tránh nhiễm khuẩn chéo |
| Nấu chín kỹ | Đạt nhiệt độ an toàn | Tiêu diệt vi khuẩn |
| Bảo quản đúng nhiệt độ | Dưới 5°C hoặc trên 60°C | Hạn chế vi sinh vật |
| Dùng nước sạch & thực phẩm tươi | Chọn nguồn an toàn | Bảo vệ sức khỏe lâu dài |
>>> Xem thêm: Xóa tan nỗi lo bảo quản thực phẩm dịp tết cùng 4 món đồ gia đình nào cũng nên có
FAQ – Những câu hỏi thường gặp
Có nên mua thực phẩm tích trữ quá nhiều cho Tết không?
Không nên. Việc tích trữ dài ngày làm tăng nguy cơ hư hỏng và mất an toàn thực phẩm, ngay cả khi bảo quản lạnh.
Rau quả mua về cần xử lý thế nào cho an toàn?
Nên rửa nhiều lần dưới vòi nước sạch, có thể ngâm nước muối loãng, đặc biệt với rau ăn sống.
Thức ăn thừa ngày Tết có dùng lại được không?
Có thể, nếu được bảo quản đúng cách và hâm nóng kỹ trước khi ăn.
Trong “ma trận” thực phẩm bẩn dịp cuối năm, người tiêu dùng không thể chỉ trông chờ vào may mắn. 5 “chìa khóa” an toàn thực phẩm của WHO chính là bộ nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả, giúp mỗi gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa Tết. Khi vệ sinh đúng, chế biến đúng và lựa chọn thực phẩm thông minh, mâm cơm ngày Tết mới thực sự trọn vẹn và an lành.
Xem thêm các kiến thức ăn uống – sinh hoạt an toàn trong chuyên mục Đời sống của Happynest.vn để đón Tết khỏe mạnh và yên tâm hơn mỗi ngày.
Nguồn: afamily
*Để lại thông tin trong box dưới đây, Happynest sẽ giúp bạn kết nối đơn vị thiết kế - thi công phù hợp và nhanh chóng nhất.
