9 lượt xem
Mục lục Lau dọn bàn thờ cuối năm là việc quan trọng trong nếp sống tâm linh của nhiều gia đình Việt. Đây không chỉ là hành động vệ sinh thông thường, mà còn mang ý nghĩa chuẩn bị không gian trang nghiêm để đón Tết, đón tổ tiên về sum họp. Tuy nhiên, theo tập quán dân gian, quá trình này có nhiều điều kiêng kỵ cần lưu ý để tránh gây cảm giác bất an và giữ trọn sự thành kính trong những ngày đầu năm mới.
Vì sao lau dọn bàn thờ cuối năm có nhiều điều kiêng kỵ?
Trong đời sống văn hóa Việt, bàn thờ là không gian linh thiêng, gắn với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và các đấng bề trên. Việc lau dọn bàn thờ cuối năm (còn gọi là bao sái) không chỉ nhằm làm sạch bụi bặm mà còn mang ý nghĩa “tịnh hóa” không gian thờ tự trước thềm năm mới.
Chính vì mang yếu tố tâm linh, công việc này thường đi kèm với nhiều kiêng kỵ được truyền lại qua nhiều thế hệ. Những điều nên tránh không mang tính mê tín cực đoan, mà chủ yếu giúp gia chủ giữ tâm thế cẩn trọng, trang nghiêm và yên tâm hơn khi bước sang năm mới.
Lau dọn bàn thờ cuối năm có nhiều kiêng kỵ vì đây là việc mang ý nghĩa tịnh hóa không gian linh thiêng, đòi hỏi sự cẩn trọng và trang nghiêm trước thềm năm mới
>>> Xem thêm: Cách lau dọn bàn thờ đúng cách trước Tết Bính Ngọ 2026 để đón tài lộc cho năm mới
Thời điểm lau dọn bàn thờ: Có điều gì cần tránh?
Theo quan niệm phổ biến, việc lau dọn bàn thờ nên hoàn thành trước lễ cúng Tất niên, để bàn thờ luôn gọn gàng, sạch sẽ trong những ngày Tết.
Không có quy định cứng nhắc rằng phải lau dọn trước hay sau ngày 23 tháng Chạp. Thời điểm phù hợp phụ thuộc vào điều kiện sinh hoạt của từng gia đình. Tuy nhiên, điều quan trọng là tránh lau dọn quá sát Giao thừa trong trạng thái vội vàng, thiếu chuẩn bị, vì dễ gây sơ suất và mất đi sự trang nghiêm cần thiết.
Lau dọn bàn thờ nên làm trước Tất niên và tránh quá sát Giao thừa để không vội vàng, giữ sự trang nghiêm và cẩn trọng
>>> Xem thêm: Nên lau dọn bàn thờ trước hay sau ông Công ông Táo? Ngày tốt bao sái bàn thờ 2026 bạn nên biết
Những điều kiêng kỵ khi lau dọn bàn thờ cuối năm
1. Tránh làm rơi vỡ đồ thờ cúng
Một trong những kiêng kỵ lớn nhất là làm đổ vỡ các vật dụng trên bàn thờ như bát hương, chân nến, lọ hoa, đĩa thờ hoặc đồ sứ. Trong quan niệm dân gian, đồ thờ gắn với sự kết nối tâm linh, nên việc làm hỏng thường khiến gia chủ cảm thấy không yên tâm về mặt tinh thần.
Vì vậy, khi lau dọn, cần thao tác chậm rãi, nhẹ nhàng, tránh di chuyển quá nhiều vật dụng cùng lúc.
Khi lau dọn bàn thờ, cần tránh làm rơi vỡ đồ thờ cúng và thao tác chậm rãi, nhẹ nhàng để giữ sự trang nghiêm và yên tâm về mặt tinh thần
2. Không tùy tiện xê dịch bát hương
Bát hương được xem là trung tâm của bàn thờ, mang ý nghĩa biểu trưng rất lớn trong tín ngưỡng thờ cúng. Việc di chuyển bát hương một cách tùy tiện thường được xem là điều kiêng kỵ.
Khi lau dọn, nhiều gia đình chọn cách giữ nguyên vị trí bát hương, chỉ lau xung quanh. Nếu buộc phải nhấc bát hương, họ thường thắp hương xin phép trước và đặt lại đúng vị trí ban đầu sau khi hoàn tất.
3. Không rút hết chân hương hoặc đổ toàn bộ tro
Theo quan niệm truyền thống, rút sạch chân hương và đổ toàn bộ tro ra ngoài bị cho là không phù hợp. Cách làm phổ biến là chỉ rút bớt chân hương, để lại số lẻ như 3, 5, 7 hoặc 9, tượng trưng cho sự tiếp nối và cân bằng.
Phần chân hương đã rút thường được hóa thành tro rồi thả xuống sông, hồ hoặc nơi nước sạch, tránh bỏ vào thùng rác sinh hoạt.
Khi lau dọn bàn thờ, chỉ nên rút bớt chân hương và giữ lại số lẻ, không đổ hết tro để tránh cảm giác đứt đoạn và giữ sự cân bằng tâm linh
4. Tránh dùng chung khăn lau bàn thờ với đồ lau nhà
Một điều kiêng kỵ khác là sử dụng chung khăn, chổi hoặc dụng cụ lau dọn bàn thờ với các khu vực sinh hoạt khác. Theo quan niệm dân gian, điều này có thể mang tạp khí và bụi bẩn vào không gian thờ cúng.
Nhiều gia đình chuẩn bị riêng khăn sạch, chổi nhỏ hoặc giấy lau chuyên dụng chỉ dùng cho bàn thờ, thể hiện sự tôn trọng và phân biệt rõ ràng giữa không gian linh thiêng và đời sống thường nhật.
5. Không dùng nước bẩn hoặc nước lạnh để lau bàn thờ
Khi lau dọn bàn thờ, nước sử dụng cần là nước sạch. Nhiều người kiêng dùng nước lã lạnh, đặc biệt với đồ thờ bằng gỗ hoặc bài vị tổ tiên, vì cho rằng nước lạnh tạo cảm giác thiếu trang trọng.
Phổ biến nhất là dùng nước đun sôi để nguội hoặc nước ấm, giúp dễ làm sạch và tạo cảm giác thanh tịnh hơn cho không gian thờ tự.
Có nên dùng nước lã để lau bàn thờ?
Trong thực tế, nhiều gia đình vẫn dùng nước lã nếu đó là nước sạch hoàn toàn. Tuy nhiên, theo quan niệm truyền thống, bàn thờ là nơi mang tính biểu trưng cao, nên việc lau dọn thường được khuyên dùng loại nước “đặc biệt” hơn để tạo sự khác biệt với sinh hoạt thường ngày.
Vì lý do này, nhiều gia đình lựa chọn pha thêm rượu trắng, gừng hoặc dùng nước thảo dược khi lau bàn thờ cuối năm.
Khi lau bàn thờ, nhiều gia đình tránh dùng nước lã đơn thuần mà ưu tiên nước pha rượu, gừng hoặc thảo dược để tăng tính trang nghiêm và khác biệt với sinh hoạt thường ngày
>>> Xem thêm: Top 4 loại nước để lau bàn thờ cho năm mới thu hút tài lộc, may mắn
Những loại nước thường dùng để lau bàn thờ cuối năm
1. Nước rượu pha gừng
Rượu và gừng đều có tính ấm, giúp khử mùi và tạo cảm giác sạch sẽ, thanh khiết.
2. Nước ngũ vị hương
Được đun từ các loại thảo mộc như quế, hồi, đinh hương, bạch đàn… Nước có mùi thơm nhẹ, thường dùng trong dịp cuối năm để bao sái bàn thờ.
3. Nước ấm
Nếu không có điều kiện chuẩn bị các loại nước trên, nước ấm đun sôi để nguội là lựa chọn đơn giản, vẫn đảm bảo vệ sinh và tính trang nghiêm.
Các loại nước thường dùng lau bàn thờ cuối năm gồm rượu pha gừng, nước ngũ vị hương hoặc nước ấm đun sôi để nguội, nhằm đảm bảo sạch sẽ và giữ sự trang nghiêm
FAQ - Câu hỏi thường gặp về kiêng kỵ khi lau dọn bàn thờ
Có bắt buộc phải khấn trước khi lau dọn bàn thờ không?
Không bắt buộc, nhưng nhiều gia đình vẫn làm để thể hiện sự xin phép và giữ tâm thế an yên.
Có nên lau dọn bàn thờ vào buổi tối không?
Nhiều quan niệm cho rằng nên lau dọn ban ngày, khi không gian sáng sủa, tinh thần tỉnh táo để tránh sơ suất.
Có cần quá lo lắng nếu lỡ phạm kiêng kỵ?
Các kiêng kỵ chủ yếu mang tính nhắc nhở sự cẩn trọng. Nếu lỡ sơ suất, gia chủ nên giữ tâm lý bình tĩnh, chỉnh sửa lại gọn gàng và không quá lo lắng.
>>> Xem thêm: Cách bao sái bàn thờ Thần Tài chuẩn phong thủy, đón tài lộc Tết Bính Ngọ 2026
Lau dọn bàn thờ cuối năm là một nét sinh hoạt văn hóa truyền thống, phản ánh sự trân trọng của con cháu đối với tổ tiên. Dù mỗi gia đình có cách thực hiện khác nhau, việc hiểu và tránh những điều kiêng kỵ cơ bản sẽ giúp không gian thờ cúng luôn trang nghiêm, sạch sẽ và mang lại cảm giác an tâm khi bước sang năm mới.
Xem thêm các kiến thức chăm sóc sức khỏe và đời sống khoa học khác trong chuyên mục Đời sống của Happynest.
Nguồn: soha
*Để lại thông tin trong box dưới đây, Happynest sẽ giúp bạn kết nối đơn vị thiết kế - thi công phù hợp và nhanh chóng nhất.
