8.955 lượt xem
Mục lục Bạn đã bao giờ rơi vào tình huống máy lạnh đang để 25 độ C, gió thổi vù vù nhưng bạn vẫn thấy hầm cập, mồ hôi rịn trên da và cảm giác ngột ngạt như đang ở trong một chiếc lồng kính? Đó là vì ngôi nhà của bạn đang thiếu đi sự cân bằng về vi khí hậu.
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa việc hạ nhiệt không khí và thiết lập một hệ vi khí hậu. Trong kiến trúc sinh khí hậu, chúng ta không nên tìm cách chống lại thiên nhiên, mà cần tìm cách điều phối chúng để tạo ra một không gian sống biết thở.
Điều hòa vi khí hậu giúp ngôi nhà luôn trong trạng thái mát mẻ
Điều hòa vi khí hậu là gì? Hiểu đúng về 4 trụ cột tiện nghi nhiệt
Vi khí hậu là trạng thái khí hậu trong một không gian nhỏ hẹp như căn phòng hoặc ngôi nhà, khác biệt so với khí hậu chung của toàn khu vực. Để đạt được trạng thái tiện nghi nhiệt nơi con người cảm thấy hài lòng nhất với môi trường xung quanh, chúng ta cần điều phối 4 yếu tố then chốt:
| Yếu tố | Tác động thực tế | Điểm mù trong xây dựng |
| Nhiệt độ không khí | Cảm giác nóng/lạnh tức thời trên bề mặt da. | Là yếu tố duy nhất máy lạnh có thể xử lý, nhưng lại dễ mất đi khi mở cửa. |
| Độ ẩm | Quyết định mồ hôi có bay hơi được không. Độ ẩm cao gây bết rít, khó thở. | Máy lạnh thường làm khô không khí quá mức, gây hại cho hệ hô hấp của trẻ nhỏ. |
| Vận tốc gió | Chìa khóa để giải phóng nhiệt lượng tự nhiên cho cơ thể. | Nhà phố hiện đại thường bị tù gió, khiến khí thải và vi khuẩn quẩn quanh không thoát. |
| Nhiệt độ bức xạ | Nhiệt tỏa ra từ bê tông, tường, trần bị nung nắng. | Bạn có thể đứng trong không khí 22 độ nhưng vẫn bị nướng bởi bức xạ 40 độ từ tường. |
Sự tương tác giữa cơ thể người và 4 yếu tố vi khí hậu trong một căn phòng tiêu chuẩn
>>> Cùng thảo luận Chọn tường gạch hay tường bê tông khi xây nhà: Đâu là giải pháp phù hợp nhất cho gia đình bạn?
Tại sao máy lạnh không phải là cứu cánh duy nhất?
Nhiều người có xu hướng biến nhà thành một chiếc hộp kín và phó mặc hoàn toàn cho máy lạnh. Tuy nhiên, phương pháp chống lại thiên nhiên này mang đến nhiều hệ lụy như:
-
Làm mát bề nổi: Máy lạnh chỉ xử lý phần ngọn. Nếu tường nhà bạn hấp thụ nhiệt mặt trời quá lớn, chúng sẽ hoạt động như một lò sưởi liên tục tỏa nhiệt vào phòng, triệt tiêu hiệu quả của máy lạnh.
-
Thiếu khí tươi: Không gian kín mít tích tụ CO2 và vi khuẩn, gây ra hội chứng Sick Building Syndrome, khiến bạn mệt mỏi và dễ mắc bệnh hô hấp.
-
Áp lực tài chính: Hóa đơn tiền điện tăng vọt và chi phí bảo trì hệ thống điều hòa khổng lồ.
Không cần lạm dụng máy lạnh nhà ở vẫn có thể điều hòa khí hậu mát quanh năm
5 giải pháp điều hòa vi khí hậu bằng kiến trúc thụ động
Trong kiến trúc thụ động, chúng ta không sử dụng máy móc mà sử dụng chính cấu trúc ngôi nhà để tự làm mát mà có thể thông qua các cơ chế:
Thông gió tự nhiên và cơ chế thông gió chéo
Thay vì chỉ mở một cửa, gia chủ cần tạo ra ít nhất hai cửa ở hai phía khác nhau hoặc sử dụng giếng trời. Khí nóng nhẹ hơn sẽ bay lên cao và thoát ra ngoài qua giếng trời, tạo áp suất âm để kéo khí tươi từ cửa sổ vào. Vị trí cửa đón gió nên ở tầm thấp và cửa thoát gió ở tầm cao.
Sơ đồ dòng khí trong giải pháp thông gió chéo giúp làm mới không khí toàn nhà trong 5 phút
>>> Tìm hiểu Cảnh quan chữa lành là gì? Lợi ích, mô hình và cách áp dụng tại nhà
Lớp vỏ xanh và mặt nước
Cây xanh không chỉ che bóng mát mà còn thực hiện quá trình thoát hơi nước, giúp giảm nhiệt độ môi trường xung quanh từ 2-3 độ C. Một hồ nước nhỏ ở hướng gió đón sẽ đóng vai trò như một bộ tản nhiệt tự nhiên, mang hơi nước mát lạnh vào nhà.
Giải pháp vườn đứng bao phủ mặt đứng hướng Tây của công trình
Lam chắn nắng và khoảng lùi
Lam chắn nắng là vũ khí lợi hại của kiến trúc nhiệt đới. Thay vì để nắng rọi trực tiếp vào kính, các hệ lam (bằng gỗ, nhôm hoặc bê tông) sẽ chặn bức xạ mặt trời nhưng vẫn cho gió và ánh sáng gián tiếp đi qua. Các khoảng lùi như logia, hiên nhà tạo ra lớp đệm không khí ngăn nhiệt xâm nhập.
Hệ thống lam chắn nắng Brise Soleil bằng gỗ nhựa hiện đại giúp tăng thẩm mỹ và chống nóng
Vật liệu có độ trễ nhiệt cao và gạch bông gió
Sử dụng vật liệu như gạch đất nung, bê tông nhẹ giúp kéo dài thời gian nhiệt xuyên qua tường. Trong khi đó, gạch bông gió vừa mang tính hoài cổ, vừa là giải pháp tuyệt vời để ngăn nắng gắt nhưng vẫn duy trì thông gió tự nhiên.
Công trình sử dụng gạch bông gió tạo hiệu ứng ánh sáng và thông gió tự nhiên cực tốt
Màu sắc và sơn phản quang
Màu sáng có hệ số hấp thụ nhiệt thấp hơn màu tối. Sử dụng sơn phản quang chuyên dụng cho mái và tường ngoại thất có thể giảm đáng kể lượng bức xạ nhiệt tích tụ vào kết cấu nhà.
Cách tự kiểm tra vi khí hậu trong ngôi nhà của bạn
Để biết ngôi nhà của mình có đang khỏe mạnh về vi khí hậu hay không, bạn có thể thử làm các bài test nhỏ sau:
-
Kiểm tra độ lưu thông: Đốt một nén hương và quan sát khói, nếu khói quẩn quanh một chỗ, nhà bạn đang bị tụ khí.
-
Kiểm tra bức xạ tường: Vào lúc 4-5 giờ chiều, bạn nên áp lòng bàn tay lên mặt trong của bức tường hướng Tây hoặc hướng Đông. Nếu tường thấy nóng rõ rệt, đó chính là nguồn cơn của sự ngột ngạt dù đã bật máy lạnh.
-
Kiểm tra độ ẩm: Sử dụng máy đo ẩm cầm tay, nếu độ ẩm thường xuyên trên 80% mà không có thông gió, nhà bạn rất dễ phát sinh nấm mốc.
Hướng dẫn sử dụng camera nhiệt điện thoại để phát hiện các điểm tích nhiệt trong nhà
Điều hòa vi khí hậu không phải là một khái niệm xa xỉ, đó là sự thấu hiểu về tự nhiên để tạo ra môi trường sống nhân văn hơn. Bắt đầu bằng việc coi kiến trúc thụ động là nền tảng và máy lạnh chỉ là công cụ hỗ trợ khi thời tiết quá cực đoan. Đầu tư vào một hệ lam chắn nắng, một khoảng thông tầng hay một lớp vỏ xanh có thể tốn kém lúc đầu, nhưng nó mang lại giá trị bền vững: sức khỏe hô hấp, tinh thần sảng khoái và một hóa đơn tiền điện dễ thở. Xem thêm nhiều bài viết chuyên sâu khác tại chuyên mục Kho kiến thức.
>>> Tham khảo 5 chiến lược cải tạo không đục phá để tối ưu ánh sáng cho nhà nhiều tầng mà thiếu sáng
Tổng hợp
Nếu bạn đang có nhu cầu thiết kế công trình, nội thất, hãy để lại lời nhắn trong box. Đội ngũ Happynest của chúng tôi sẽ liên hệ và hỗ trợ nhanh chóng.
