Định mức vật liệu xây dựng là gì? Công thức áp dụng cho nhà ở thực tế

Trong quá trình lập dự toán, định mức vật liệu xây dựng là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát chi phí và hạn chế phát sinh trong thi công. Nếu tính sai định mức, chủ đầu tư có thể thiếu vật tư hoặc đội chi phí không cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm định mức vật liệu xây dựng, công thức tính theo diện tích và cách áp dụng vào từng hạng mục như tường, móng, bê tông.

Định mức trong xây dựng là gì?

Định mức vật liệu xây dựng là mức hao phí vật tư cần thiết để hoàn thành một đơn vị khối lượng công việc xây dựng (ví dụ: 1m2 tường gạch, 1m3 bê tông, 1m2 sàn).

Trong thực tế xây dựng, định mức thường được chia thành 2 loại:

Định mức kinh tế - kỹ thuật

Đây là phần định mức liên quan trực tiếp đến số lượng vật liệu như gạch, cát, đá, xi măng, thép; nhân công; máy móc thi công. Phần này quyết định trực tiếp đến định mức vật liệu xây dựng cho từng hạng mục.

Định mức tỷ lệ

Đối diện với định mức tỷ lệ, chi phí của các khía cạnh khác ngoại trừ vật liệu được ước tính. Các khoản này bao gồm phí đầu tư, công tác chuẩn bị, thuế, và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến chi phí toàn bộ dự án.

Cần lưu ý, khi áp dụng định mức vật liệu xây dựng, cần điều chỉnh theo giá thị trường và điều kiện thực tế tại từng địa phương. Như vậy bạn sẽ dễ dàng lập kế hoạch và giảm thiểu tình huống phát sinh không mong muốn trong suốt quá trình thi công.

Có 2 loại là định mức xây dựng bao gồm định mức kinh tế - kỹ thuật và định mức tỷ lệ (Ảnh: HAVEN Residence)

>>> Xem thêm: Bê tông nhẹ là gì? Có nên dùng bê tông nhẹ để xây nhà không?

Cách tính định mức vật liệu xây dựng theo diện tích nhà ở

Công thức tính định mức vật liệu qua diện tích nhà ở có thể được thực hiện theo các bước sau:

Tổng định mức xây dựng cho căn nhà

Tổng định mức vật liệu xây dựng = Định mức cho 1 đơn vị kết cấu × Diện tích thi công thực tế

Ví dụ:

• Định mức bê tông sàn cho 1m2 × tổng diện tích sàn.

• Định mức gạch xây cho 1m2 tường × tổng diện tích tường.

Tính diện tích nhà

Có thể tính diện tích của căn nhà bằng 2 công thức:

• Diện tích sàn xây dựng bằng diện tích sàn sử dụng cộng với các diện tích khác như móng, mái, tầng hầm.

• Tính diện tích nhà thi công theo tỷ lệ cụ thể:

  • Tầng 1: 100%.

  • Mỗi tầng lầu: 100%.

  • Mái nhà được tính: 30% đối với mái tôn, 50% đối với mái bằng, 70% nếu là mái ngói.

  • Phần sân nhà: 50%.

Khi áp dụng công thức này, bạn có thể ước lượng định mức vật liệu cần thiết để xây dựng ngôi nhà của mình, giúp quản lý hiệu quả chi phí và nguồn lực.

Cách tính định mức vật liệu xây dựng tùy theo diện tích nhà ở (Ảnh: Nhà 2 tầng)

Ở phần tính định mức theo diện tích, điều quan trọng là phải xác định chính xác khối lượng cát, đá và xi măng cần thiết để trộn vữa hoặc bê tông. Việc ước tính đúng từ đầu sẽ giúp kiểm soát chi phí và hạn chế hao hụt vật liệu trong quá trình thi công.

Bạn có thể tham khảo bảng quy đổi khối lượng cát, đá, xi măng tương ứng cho mỗi 1m3 bê tông ở hình minh họa dưới đây để có cơ sở tính toán cụ thể hơn.

Định mức cát, đá, xi măng cho các m3 vữa và bê tông

Bên cạnh cát, đá và xi măng, quá trình thi công sàn bê tông còn cần một khối lượng sắt, thép đáng kể để đảm bảo khả năng chịu lực và độ ổn định kết cấu. Việc dự trù đúng lượng thép ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế phát sinh chi phí và tránh tình trạng thiếu hụt vật tư giữa chừng.

Định mức sắt thép dưới đây được tổng hợp dựa trên kinh nghiệm thực tế trong xây dựng, bạn có thể tham khảo để ước tính phù hợp với quy mô và yêu cầu của công trình:

Định mức sắt, thép cho từng phần của căn nhà

>>> Xem thêm: 7 vật liệu nhân tạo dùng cho xây dựng nhà thịnh hành tại Việt Nam

Cách tính định mức xây dựng theo 1m2

So với phương pháp tính định mức vật liệu theo từng hạng mục diện tích riêng lẻ, cách tính theo m2 tổng thể sẽ bao gồm toàn bộ các phần như phòng ở, cầu thang, mái hiên, sân thượng… Trong đó, mỗi khu vực sẽ được quy đổi theo tỷ lệ phần trăm tương ứng như đã nêu ở trên để ra tổng diện tích tính tiền.

Hiện nay, đơn giá xây dựng phần thô trên thị trường dao động khoảng 3.000.000 đồng/m2. Tuy nhiên, mức chi phí thực tế có thể thay đổi tùy thuộc vào chủng loại và chất lượng vật tư được lựa chọn, dẫn đến sự chênh lệch nhất định giữa các công trình.

• Sử dụng vật tư trung bình có giá khoảng: 4.500.000 đồng.

• Sử dụng vật tư khá có giá là: 5.200.000 đồng.

• Sử dụng vật tư tốt sẽ khoảng: 5.500.000 đồng.

• Sử dụng vật tư trung bình khá rơi vào khoảng: 4.800.000 đồng.

Gợi ý cách tính định mức xây dựng theo 1m2 (Ảnh: Akam House)

Cách tính định mức vật liệu xây tường gạch

Để tính định mức vật liệu xây tường gạch, bạn có thể thực hiện theo các bước sau:

Chọn kích thước gạch phù hợp

• Miền Bắc: Sử dụng gạch kích thước 6,5 x 10,5 x 22cm.

• Miền Nam: Sử dụng gạch kích thước 4 x 8 x 19cm hoặc 8 x 8 x 19cm.

Tính diện tích xây tường

• (Dài + Rộng) x 2 x Cao – Diện tích cửa đứng và cửa sổ

Tính số lượng viên gạch

• Chia diện tích xây tường cho diện tích một viên gạch.

Kết hợp với lưu ý về lượng gạch bị hao hụt

• Thường có một tỷ lệ hao hụt khoảng 5-10% khi xây tường, nên bạn có thể tăng số lượng gạch cần mua để đảm bảo đủ lượng.

Áp dụng kích thước và giá cả vật liệu

• Nhân số lượng viên gạch với giá cả vật liệu để có tổng chi phí dự kiến.

Lưu ý đặc điểm vùng miền

• Tùy thuộc vào vùng miền, lựa chọn kích thước tường và gạch có thể khác nhau.

• Lưu ý rằng cần tham khảo giá vật liệu cụ thể từ các nhà cung cấp để có chi phí chính xác nhất.

Cách tính định mức vật liệu xây tường gạch (Ảnh: Nhà 2 tầng)

Bảng định mức chi tiết gạch thẻ và gạch ống (tham khảo)

Cách tính chi phí vật liệu làm móng nhà

Kết cấu móng là hạng mục then chốt của công trình nên việc tính toán chi phí thường phức tạp và cần được xác định rõ ngay từ đầu. Tùy theo loại móng sử dụng mà cách tính sẽ khác nhau, phổ biến gồm móng đơn, móng băng một phương và móng băng hai phương.

Cụ thể:

• Móng đơn đã được tính trên đơn giá: Đã bao gồm trong đơn giá xây dựng.

• Móng băng một phương tính bằng công thức: 50% x Diện tích tầng 1 x Đơn giá phần thô.

• Móng băng hai phương tính theo công thức: 70% x Diện tích tầng 1 x Đơn giá phần thô.

Việc xác định đúng loại móng và áp dụng công thức phù hợp sẽ giúp dự toán chi phí chính xác hơn, tránh phát sinh ngoài kế hoạch trong quá trình thi công.

Cách tính chi phí vật liệu làm móng nhà tham khảo (Ảnh: Nhà Quảng Bình)

Những sai lầm thường gặp khi tính định mức vật liệu xây dựng

• Chỉ tính diện tích sàn mà không tính diện tích tường.

• Không cộng hao hụt vật tư.

• Không cập nhật giá vật liệu theo địa phương.

• Tự ý thay đổi cấp phối bê tông.

• Không tham khảo kỹ sư kết cấu.

>>> Xem thêm: Cẩm nang nhận biết, phân biệt các loại vật liệu thi công phần thô

Câu hỏi thường gặp về định mức vật liệu xây dựng

1. Định mức vật liệu xây dựng có cố định không?

Không. Định mức phụ thuộc thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện thi công thực tế.

2. Có thể tự tính định mức vật liệu xây dựng tại nhà không?

Có thể tính sơ bộ, nhưng khi thi công thực tế nên tham khảo kỹ sư hoặc nhà thầu.

3. Hao hụt vật liệu bao nhiêu là hợp lý?

Thông thường 5-10% tùy loại vật tư và điều kiện thi công.

4. Tính định mức theo m2 có chính xác không?

Chỉ phù hợp cho dự toán sơ bộ. Muốn chính xác phải bóc tách khối lượng chi tiết.

5. Có nên dùng bảng định mức trên mạng không?

Chỉ nên dùng để tham khảo. Cần đối chiếu với tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Việc tính đúng định mức vật liệu xây dựng giúp chủ đầu tư kiểm soát chi phí, hạn chế lãng phí và tránh phát sinh không đáng có trong thi công. Tuy nhiên, các công thức chỉ mang tính tham khảo. Để đảm bảo độ chính xác và an toàn công trình, việc tham khảo bản vẽ thiết kế và tư vấn kỹ sư là điều cần thiết.

Đừng bỏ lỡ các bài viết trong chuyên mục Kho kiến thức trên Happynest để cập nhật thêm nhiều kinh nghiệm xây dựng - thi công thực tế, dễ hiểu và dễ áp dụng cho nhà ở Việt Nam.

Tổng hợp

*Để lại thông tin trong box dưới đây, Happynest sẽ giúp bạn kết nối đơn vị thiết kế - thi công phù hợp và nhanh chóng nhất.