Bê tông nhẹ là gì? Có nên dùng bê tông nhẹ để xây nhà không?

Trong vài năm gần đây, bê tông nhẹ được nhắc đến ngày càng nhiều như một giải pháp vật liệu mới trong xây dựng nhà ở. Tuy nhiên, không ít gia chủ vẫn e ngại: bê tông nhẹ có bền không, có chịu lực tốt không, và liệu có phù hợp để xây nhà dân dụng hay chỉ dùng cho công trình lớn?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất bê tông nhẹ, ưu - nhược điểm thực tế và khi nào nên sử dụng bê tông nhẹ trong xây dựng nhà ở.

Bê tông nhẹ là gì?

“Bê tông nhẹ là gì?” là câu hỏi phổ biến của nhiều gia chủ khi tìm hiểu vật liệu mới.

Bê tông nhẹ (còn gọi là bê tông siêu nhẹ, tấm xi măng cemboard, bê tông khí chưng áp…) là một loại bê tông có kết cấu rỗng dạng tổ ong, bên trong chứa rất nhiều lỗ khí li ti liên kết với nhau bằng nền xi măng. Chính cấu trúc này giúp giảm đáng kể trọng lượng riêng của vật liệu so với bê tông truyền thống.

Do có tỷ lệ rỗng cao, bê tông nhẹ có khối lượng riêng thấp, thậm chí một số loại có thể nổi trên mặt nước. Đây cũng là lý do vật liệu này được gọi là “nhẹ” hoặc “siêu nhẹ”.

Bê tông nhẹ được coi là một giải pháp xây dựng xanh

Bê tông nhẹ được phát triển dựa trên phát minh nổi tiếng của một kiến trúc sư người Thụy Điển.

Thực tế, bê tông nhẹ không phải là vật liệu mới trên thế giới. Loại vật liệu này đã được ứng dụng rộng rãi từ nhiều thập kỷ trước tại các quốc gia như Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan cũng như các nước châu Âu và châu Mỹ. Tuy nhiên, tại Việt Nam, phải đến giai đoạn từ năm 2020 trở lại đây, bê tông nhẹ mới thực sự được quan tâm và sử dụng nhiều hơn trong xây dựng dân dụng.

Hiện nay, hai dòng bê tông nhẹ phổ biến nhất là bê tông hạt xốp EPS và bê tông nhẹ khí chưng áp. Ngoài ra còn có một số biến thể khác như bê tông bọt hay bê tông rút lõi, nhưng về bản chất, tất cả các loại bê tông nhẹ đều hướng đến cùng một mục tiêu: giảm tối đa trọng lượng bê tông mà vẫn đảm bảo khả năng sử dụng trong công trình xây dựng.

Xây nhà bằng bê tông nhẹ không còn là điều mới mẻ trên thế giới

>>> Xem thêm: Có nên sử dụng tấm bê tông nhẹ đúc sẵn làm sàn nhẹ, vách ngăn nhà không?

Phân loại bê tông nhẹ trong xây dựng

Có nhiều cách và tiêu chí khác nhau để phân loại bê tông nhẹ (xi măng cemboard). Trong đó, phổ biến nhất vẫn là theo 3 dạng:

Phân theo theo chất kết dính

• Bê tông dùng dạng cốt dính đặc biệt.

• Bê tông dùng dạng cốt dính hỗn hợp.

• Bê tông dạng xi măng, thạch cao, polime hay silicat.

Phân theo theo cốt liệu

• Bê tông cốt liệu rỗng.

• Bê tông cốt liệu đặc.

• Bê tông cốt liệu đặc biệt.

Phân loại theo khối lượng thể tích

• Bê tông đặc biệt nặng: pv > 2.500kg/m3.

• Bê tông nặng: pv = 2.200kg/m3 – 2.500kg/m3.

• Bê tông tương đối nặng: pv = 1.800kg/m3 – 2.200kg/m3.

• Bê tông nhẹ: pv = 500kg/m3 – 1.800kg/m3.

• Bê tông đặc biệt nhẹ: pv < 500kg/m3.

Trong xây dựng nhà ở, nhóm bê tông nhẹ và bê tông đặc biệt nhẹ là hai nhóm được quan tâm nhiều nhất

Lợi ích nổi bật của bê tông nhẹ trong xây dựng nhà ở

Bê tông nhẹ được xếp vào nhóm vật liệu xây dựng công nghệ cao, đồng thời được xem là vật liệu xanh phù hợp với xu hướng xây dựng bền vững hiện nay. Dưới đây là những lợi ích vượt trội của bê tông nhẹ có thể kể đến như:

• Rút ngắn thời gian thi công, giúp đẩy nhanh tiến độ xây dựng, đặc biệt phù hợp với công trình cần hoàn thiện nhanh hoặc khu dân cư đô thị chật hẹp.

• Giá thành bê tông nhẹ thấp hơn bê tông cốt thép, từ đó giúp gia chủ tiết kiệm chi phí xây dựng đáng kể.

• Cấu kiện bê tông nhẹ được đúc sẵn, hạn chế tối đa sai sót kỹ thuật thường gặp trong quá trình thi công thủ công.

• Không phát sinh rác thải xây dựng sau thi công, góp phần giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

• Độ bền cao, bề mặt bê tông nhẹ có thể sử dụng ổn định lên tới khoảng 30 năm, chịu được cường độ sử dụng lớn.

• Sàn bê tông nhẹ không co rút, không gây biến dạng mái hoặc kết cấu khi thời tiết thay đổi.

• Có khả năng cách âm, cách nhiệt tốt, cải thiện chất lượng không gian sống.

• Chống cháy hiệu quả, đồng thời chịu nước cao, không gây hiện tượng thấm nước, hút ẩm hay rạn nứt tường.

• Thi công không yêu cầu nhân công tay nghề cao, giúp giảm chi phí nhân công và dễ kiểm soát chất lượng.

• Bề mặt sàn bê tông nhẹ phẳng, mịn, đảm bảo tính thẩm mỹ và thuận lợi cho các bước hoàn thiện nội thất sau này.

Bê tông nhẹ giúp giảm tải trọng của công trình

>>> Xem thêm: Những ứng dụng của bê tông rỗng trong xây dựng

Nhược điểm của bê tông nhẹ cần cân nhắc

Bê tông nhẹ dù sở hữu nhiều ưu điểm về trọng lượng, cách âm và thi công nhanh, nhưng trên thực tế không phải là vật liệu hoàn hảo tuyệt đối. Nếu không hiểu đúng đặc tính kỹ thuật, việc sử dụng bê tông nhẹ có thể dẫn đến những nhầm lẫn trong thiết kế và thi công, đặc biệt với nhà ở dân dụng.

Một số nhược điểm cần lưu ý của bê tông nhẹ gồm:

• Khả năng chịu nén không cao (khoảng 2,5-7,5 MPa), thấp hơn bê tông truyền thống, nên không phù hợp cho tường chịu lực hoặc các kết cấu cần liên kết, níu giằng trực tiếp.
• Yêu cầu vữa, keo xây và kỹ thuật thi công chuyên dụng, khiến nhiều nhà thầu và thợ xây tại Việt Nam còn e ngại khi áp dụng, nhất là với công trình nhỏ.
• Giá vật liệu niêm yết cao hơn gạch đỏ, dễ khiến chi phí đầu tư ban đầu tăng nếu chỉ so sánh đơn giá vật liệu.

Tuy vậy, nếu được thi công đúng kỹ thuật bởi đơn vị chuyên nghiệp, chi phí xây dựng bằng bê tông nhẹ có thể tương đương hoặc thấp hơn gạch đỏ nếu diện tích xây dựng đủ lớn hay công trình xây dựng nhiều tường 200mm trở lên.

Về dài hạn, khi tài nguyên đất ngày càng khan hiếm và giá gạch truyền thống tăng cao, bê tông nhẹ vẫn được xem là giải pháp vật liệu tiềm năng và bền vững trong xây dựng hiện đại.

Bê tông nhẹ vẫn tồn tại những nhược điểm khiến chủ đầu tư cân nhắc

Có nên xây nhà bằng bê tông nhẹ không?

Rào cản lớn nhất của bê tông nhẹ nằm ở khả năng chịu nén. Tuy nhiên, nhược điểm này chỉ thực sự đáng lo khi bê tông nhẹ bị sử dụng sai vai trò trong công trình.

Trong thực tế, đa số nhà ở hiện nay được xây dựng theo kết cấu khung chịu lực như khung bê tông cốt thép, khung thép, khung gỗ hoặc khung nhôm. Với dạng kết cấu này, việc sử dụng gạch bê tông nhẹ hoặc tấm tường bê tông nhẹ là hoàn toàn hợp lý, bởi tường chỉ đóng vai trò bao che, không tham gia chịu lực chính.

Khi tường là vật liệu bao che, các tiêu chí quan trọng hơn lại nằm ở chống thấm, cách nhiệt và cách âm, thay vì khả năng chịu nén. Ở những yếu tố này, bê tông nhẹ lại cho thấy nhiều ưu thế rõ rệt.

Nhờ sử dụng keo và vữa xây chuyên dụng, bê tông nhẹ giúp liên kết giữa tường - tường, tường - cột dầm bê tông, tường - khung thép trở nên đồng đều và chắc chắn. Chất lượng này ổn định hơn nhiều so với vữa trộn thủ công tại công trình, vốn phụ thuộc lớn vào tay nghề thợ, tỷ lệ trộn và tạp chất.

Bên cạnh đó, do cùng bản chất là vật liệu bê tông, độ co ngót của bê tông nhẹ tương đồng với khung bê tông cốt thép. Nhờ vậy, công trình giảm đáng kể các hiện tượng nứt tường, nứt chân chim, nứt co ngót hay nứt lớp vữa tô.

Về lâu dài, điều này không chỉ giúp tăng tính thẩm mỹ, mà còn nâng cao độ bền của ngôi nhà, mang lại hiệu quả sử dụng ổn định hơn so với phương án xây tường bằng gạch đỏ truyền thống.

Bê tông nhẹ đã được ứng dụng từ lâu, nhưng chưa quá phổ biến

Hiện nay, trên thị trường đã xuất hiện nhiều loại vật liệu xây dựng siêu nhẹ với chủng loại đa dạng như bê tông siêu nhẹ, gạch siêu nhẹ, gạch bê tông nhẹ khí chưng áp… và những vật liệu này ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong ngành xây dựng.

Trên thực tế, các công trình quy mô lớn như nhà cao tầng, trung tâm thương mại, văn phòng hay bãi đỗ xe đã sử dụng vật liệu bê tông nhẹ từ khá lâu. Trong khi đó, với nhà ở dân dụng như nhà phố, biệt thự hay nhà cấp 4, việc áp dụng vẫn còn khá dè dặt. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tâm lý e ngại chi phí ban đầu và sự hạn chế về số lượng nhà thầu có kinh nghiệm, thi công chuyên nghiệp bằng bê tông nhẹ.

Câu hỏi thường gặp về bê tông nhẹ

1. Bê tông nhẹ có dùng cho nhà cấp 4 được không?

Có, đặc biệt phù hợp với nhà cấp 4 khung cột bê tông cốt thép.

2. Bê tông nhẹ có chống thấm không?

Bản thân vật liệu ít hút nước, nhưng vẫn cần xử lý chống thấm đúng kỹ thuật.

3. Bê tông nhẹ có bền không?

Tuổi thọ trung bình từ 30 năm trở lên nếu thi công đúng quy chuẩn.

4. Có thể treo tủ, kệ lên tường bê tông nhẹ không?

Có, nhưng cần dùng tắc kê, vít chuyên dụng.

5. Bê tông nhẹ có phù hợp nhà phố không?

Phù hợp, nhất là nhà cải tạo, nâng tầng hoặc cần giảm tải móng.

>>> Xem thêm: Sàn bê tông nhẹ lắp ghép - giải pháp hiệu quả và tiết kiệm trong xây dựng nhà ở

Bê tông nhẹ không phải vật liệu thay thế hoàn toàn bê tông truyền thống, nhưng là một giải pháp rất hiệu quả nếu được sử dụng đúng vai trò. Với các công trình nhà ở hiện đại, ưu tiên cách nhiệt, giảm tải và thi công nhanh, bê tông nhẹ là lựa chọn đáng cân nhắc trong dài hạn.

Xem thêm các bài viết Kho kiến thức tại Happynest để cập nhật thêm nhiều phân tích chuyên sâu về vật liệu và giải pháp xây nhà phù hợp từng nhu cầu.

Tổng hợp

*Để lại thông tin trong box dưới đây, Happynest sẽ giúp bạn kết nối đơn vị thiết kế - thi công phù hợp và nhanh chóng nhất.