3 lượt xem
Mục lục Trong đời sống người Việt, tháng Chạp luôn được xem là khoảng thời gian “đặc biệt”. Không khí cuối năm mang theo sự tất bật, dồn nén và nhiều cảm xúc đan xen: vừa mong chờ năm mới, vừa gấp gáp hoàn tất những việc còn dang dở. Chính vì vậy, từ xa xưa, dân gian thường khuyên nhau tránh cưới hỏi, tránh động thổ xây nhà vào tháng Chạp, coi đây là điều không thuận lợi cho những đại sự của đời người.
Điều đáng nói là sự kiêng kỵ này không chỉ bắt nguồn từ niềm tin tâm linh, mà còn phản ánh trí tuệ sống rất thực tế của cha ông, được đúc kết từ kinh nghiệm về thời tiết, tài chính và trạng thái tinh thần con người vào những ngày cuối năm.
Tháng Chạp và nỗi lo “cưới chạy”, hạnh phúc thiếu trọn vẹn
Trong quan niệm truyền thống, cưới hỏi là chuyện hệ trọng, cần sự chuẩn bị chu đáo cả về vật chất lẫn tinh thần. Thế nhưng tháng Chạp lại là giai đoạn ai cũng bận rộn: lo dọn dẹp nhà cửa, sắm sửa Tết, tổng kết công việc, giải quyết các khoản chi tiêu cuối năm. Khi một đám cưới diễn ra vào thời điểm này, rất dễ rơi vào tình trạng “cưới chạy” – làm cho kịp, chứ chưa chắc đã làm cho trọn.
Người xưa tin rằng, một cuộc hôn nhân khởi đầu trong vội vã, cập rập sẽ khó tránh khỏi những va chạm, bất ổn về sau. Không phải vì tháng Chạp “xấu”, mà vì con người lúc ấy không đủ thời gian và tâm trí để dành trọn vẹn cho ngày vui. Chưa kể, thời tiết cuối năm thường hanh khô, lạnh, sức khỏe dễ suy giảm. Việc tổ chức cưới hỏi trong lúc cơ thể mệt mỏi càng khiến cô dâu chú rể kiệt sức ngay trước thềm năm mới.
Tháng Chạp dễ khiến cưới hỏi rơi vào cảnh “cưới chạy” do bận rộn cuối năm, thiếu thời gian và sức khỏe, từ đó làm giảm sự trọn vẹn của ngày vui và hạnh phúc lâu dài.
Trong cảm thức dân gian, ngày cưới đẹp không chỉ cần giờ tốt, mà còn cần khí trời dễ chịu, lòng người thư thái. Đó là lý do người ta vẫn thích cưới vào mùa xuân hay mùa thu – khi thiên nhiên hài hòa, con người cũng rộng lòng và an yên hơn.
>>> Xem thêm: Trong tháng Chạp, hãy làm 5 việc này để cả tháng hanh thông, tài lộc ào ào
Khởi công xây nhà tháng Chạp: vướng thời tiết, gãy mạch “đầu xuôi đuôi lọt”
Nếu cưới hỏi là chuyện của một giai đoạn đời, thì xây nhà lại là việc gắn với cả chặng đường dài phía trước. Dân gian kiêng động thổ tháng Chạp trước hết vì một lý do rất rõ ràng: thời gian không cho phép.
Một ngôi nhà hiếm khi hoàn thiện trong vài tuần ngắn ngủi. Nếu khởi công vào tháng 12 Âm lịch, công trình gần như chắc chắn sẽ kéo dài qua Tết, để lại hình ảnh nhà cửa dang dở trong những ngày đầu năm – điều mà người xưa cho là không may, tượng trưng cho sự đứt đoạn, thiếu hanh thông.
Về mặt thực tế, tháng Chạp cũng là thời điểm thời tiết khắc nghiệt nhất trong năm. Miền Bắc thường có mưa phùn, gió bấc, độ ẩm cao; miền Nam lại bước vào cao điểm mùa khô với nắng gắt kéo dài. Những điều kiện này đều không lý tưởng cho thi công, dễ ảnh hưởng đến chất lượng vật liệu, bê tông và tiến độ công trình.
Khởi công xây nhà vào tháng Chạp dễ gặp bất lợi vì thiếu thời gian, công trình dang dở qua Tết và thời tiết khắc nghiệt, khiến tiến độ và chất lượng thi công khó đảm bảo.
Bởi vậy, cha ông ta thường chọn sau rằm tháng Giêng – khi tiết trời ấm dần, vạn vật sinh sôi – để bắt đầu xây dựng. Đó không chỉ là niềm tin phong thủy, mà còn là cách chọn thời điểm hợp lý để mọi việc “đầu xuôi đuôi lọt”.
Tháng Chạp – khi “nợ cũ chưa qua, nợ mới đã tới”
Một lý do rất đời thường nhưng lại vô cùng thuyết phục khiến người xưa tránh làm việc lớn cuối năm, chính là áp lực tài chính. Tháng Chạp là thời điểm tổng kết sổ sách, trả nợ, thanh toán các khoản chi tồn đọng. Trong bối cảnh đó, cưới hỏi hay xây nhà – những việc tiêu tốn khoản tiền lớn – dễ khiến gia đình rơi vào trạng thái căng thẳng, thiếu hụt nguồn lực.
Dân gian cho rằng, bước sang năm mới với tâm thế nặng nề vì tiền bạc là điều không tốt cho tinh thần lẫn vận khí. Việc kiêng kỵ làm đại sự tháng Chạp vì thế giống như một “điểm dừng cần thiết”, giúp con người biết tự lượng sức, ưu tiên một cái Tết đủ đầy, ấm áp trước khi nghĩ đến những kế hoạch dài hơi hơn.
Tháng Chạp là thời điểm áp lực tài chính cao vì trả nợ và chi tiêu cuối năm, nên làm việc lớn dễ tạo căng thẳng và tâm thế nặng nề khi bước sang năm mới.
>>> Xem thêm: 7 điều không nên làm trong tháng Chạp để tránh vận hạn
Nhìn lại kiêng kỵ xưa dưới góc nhìn hôm nay
Ngày nay, với sự phát triển của dịch vụ cưới hỏi chuyên nghiệp và công nghệ xây dựng hiện đại, nhiều rào cản về thời gian và kỹ thuật đã được tháo gỡ. Không ít gia đình vẫn chọn cưới hoặc khởi công nhà cửa vào tháng Chạp và mọi việc vẫn diễn ra suôn sẻ.
Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của lời dạy xưa vẫn còn nguyên ý nghĩa: mọi khởi đầu đều cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng và một tinh thần đủ vững vàng. Nếu tài chính ổn định, kế hoạch rõ ràng và các thành viên trong gia đình đều đồng thuận, việc làm đại sự cuối năm không còn là điều cấm kỵ tuyệt đối.
Dù nhiều kiêng kỵ tháng Chạp không còn tuyệt đối trong bối cảnh hiện đại, giá trị cốt lõi vẫn là cần chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần vững vàng trước khi làm việc lớn.
>>> Xem thêm: 3 điều tuyệt đối kiêng kỵ đặt trên bàn thờ tháng Chạp để giữ gìn phúc khí, rước lộc đầu năm
Nhưng ngược lại, nếu bản thân đang căng thẳng, nguồn lực còn hạn chế, thì việc chờ thêm một chút – đợi “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” của mùa xuân – đôi khi lại là lựa chọn khôn ngoan hơn. Bởi suy cho cùng, mục đích của cưới hỏi hay xây nhà không phải để chạy kịp một mốc thời gian, mà để nuôi dưỡng hạnh phúc và sự an yên lâu dài.
(Thông tin trong bài mang tính chiêm nghiệm, tham khảo)
Để hiểu sâu hơn những tập quán dân gian, phong thủy đời sống và cách người Việt gìn giữ sự an yên trong nhà cửa, hôn nhân và sinh hoạt thường ngày, bạn có thể đọc thêm các bài viết trong chuyên mục Đời sống.
Nguồn: cafebiz
*Để lại thông tin trong box dưới đây, Happynest sẽ giúp bạn kết nối đơn vị thiết kế - thi công phù hợp và nhanh chóng nhất.
