Cây Phật thủ có gì đặc biệt mà Tết nào cũng được săn tìm để trưng trong nhà?

Nhắc đến Phật thủ, nhiều người nghĩ ngay đến những quả vàng óng với hình dáng đặc trưng như bàn tay xòe ra, vừa lạ mắt vừa dễ gây ấn tượng. Ở Việt Nam, Phật thủ không chỉ là loại quả trưng bày ngày Tết mà còn được nhiều gia đình chọn trồng như một cây cảnh trong nhà – bởi hương thơm tự nhiên, vẻ đẹp riêng và những ý nghĩa tốt lành gắn với đời sống tinh thần.

Theo quan niệm dân gian, cây Phật thủ tượng trưng cho sự che chở, bình an và may mắn. Đặt một chậu Phật thủ trong nhà không chỉ giúp không gian thêm sinh động, thơm mát mà còn mang lại cảm giác yên tâm, thư thái cho gia chủ. Nếu bạn đang cân nhắc trồng cây Phật thủ dịp đầu năm, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ ý nghĩa, vị trí đặt phù hợp và cách chăm sóc để cây vừa đẹp, vừa bền lâu.

>>> Xem thêm: Có nên trồng cây phật thủ trước nhà?

1. Cây Phật thủ là cây gì mà được coi là “tay Phật” trong nhà?

Phật thủ có tên khoa học là Citrus medica var. Sarcodactylis, thuộc họ Rutaceae (họ cam quýt), tên tiếng Anh là “Buddha’s hand” – dịch đúng nghĩa là “Tay Phật”.

Về hình dáng, cây Phật thủ là cây bụi hoặc cây thân gỗ nhỏ, thường xanh quanh năm. Vì cùng họ với cam, chanh, bưởi… nên thân, cành, lá có nhiều điểm na ná:

• Cành có gai tương đối cứng

• Lá thuôn dài, dày, có mùi thơm đặc trưng

• Hoa nở vào khoảng tháng 4–5, thường màu trắng, đôi khi pha hồng hoặc tím nhẹ, thơm dịu

Phật thủ (Buddha’s hand) là cây họ cam quýt có quả vàng dạng các “ngón tay” tỏa hương thơm lâu, không ruột và gần như không hạt.

Hình dáng đặc trưng này được xem như bàn tay Phật che chở nên mang ý nghĩa phong thủy may mắn.

Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở quả:

• Quả chín có màu vàng óng, hình dạng như nhiều ngón tay vươn ra – nhìn giống bàn tay người, có người lại bảo như bạch tuộc hoặc “quái vật vàng”

• Bên trong quả hầu như toàn cùi trắng, không có tép nước như cam quýt, hầu như không có hạt

• Hương thơm rất đặc biệt, nồng mà không gắt, có thể thơm lâu nhiều ngày

Chính hình dáng “ngón tay vươn lên” này mà người xưa liên tưởng đến bàn tay Phật che chở, từ đó cái tên “Phật thủ” ra đời.

2. Ý nghĩa phong thủy và văn hóa của cây Phật thủ

Không phải tự nhiên mà Phật thủ được nhiều gia đình Việt chọn trưng trên bàn thờ vào dịp Tết. Loại cây – loại quả này gắn với rất nhiều lớp ý nghĩa:

• Biểu tượng che chở và bảo hộ Hình bàn tay xòe ra như đang ôm ấp, chở che, tượng trưng cho việc gia đình được Phật, thần linh, tổ tiên gìn giữ, tránh bớt tai ương, vận xui.

• Cầu may mắn, tài lộc, sung túc Quả Phật thủ màu vàng – gam màu gợi liên tưởng đến vàng bạc, của cải, sự giàu có. Nhiều người tin rằng trồng hoặc trưng Phật thủ trong nhà giúp “hút” vận may, tiền bạc, công việc suôn sẻ, làm ăn thuận lợi.

• Tượng trưng cho trí tuệ và vượt khó Trong quan niệm xưa, “tay Phật” còn liên hệ đến trí tuệ, sự tỉnh táo. Cây Phật thủ vì vậy thường được đặt ở những không gian cần sự tập trung, cân bằng cảm xúc như phòng làm việc, phòng đọc sách.

• Gắn với thói quen sống của người xưa Tương truyền Thái hậu Từ Hi rất thích đặt quả Phật thủ trong phòng ngủ. Bà để đó vài ngày cho hương thơm lan tỏa khắp phòng, khi hương dịu đi lại thay quả mới. Ngày xưa, người ta còn hay đặt Phật thủ trong tủ quần áo – vừa giúp giữ mùi thơm, vừa đuổi muỗi và côn trùng nhỏ.

Phật thủ được xem là biểu tượng che chở, hút may mắn và tài lộc; quả vàng hình “tay Phật” gợi sự bảo hộ, sung túc và thường được trưng Tết để cầu bình an, thuận lợi trong công việc và cuộc sống.

Ngày nay, Phật thủ vẫn được coi là một trong những loại quả trưng Tết đắt giá. Một quả đẹp, dáng tay đều, màu vàng tươi có thể lên tới vài trăm nghìn đồng. Đó không chỉ là giá trị vật chất, mà là giá trị của sự “đặc biệt” – vừa hiếm, vừa nhiều tầng ý nghĩa.

3. Đặt cây Phật thủ ở đâu trong nhà để “được việc” cả phong thủy lẫn công năng?

Góc Đông Nam – hướng thường được xem là “sinh khí”

Trong phong thủy, Đông Nam thường được coi là khu vực liên quan đến tài lộc và sự phát triển. Đặt cây Phật thủ ở góc này (phòng khách hoặc một không gian sinh hoạt chung) được nhiều người tin rằng sẽ:

• Tăng cảm giác “vượng khí”, nhà cửa sáng sủa, có điểm nhấn

• Gợi tượng trưng cho tài lộc được thu hút và giữ lại trong nhà

Phòng khách, khu vực sinh hoạt chung

Đây là nơi gia đình tụ họp, tiếp khách, là “bộ mặt” của ngôi nhà. Cây Phật thủ đặt ở đây vừa trang trí, vừa tỏa hương nhẹ, vừa tạo ấn tượng với khách đến chơi.

Cạnh bàn làm việc hoặc phòng làm việc

Hương thơm dễ chịu của Phật thủ có thể giúp bớt phần căng thẳng, tạo cảm giác thư giãn hơn khi làm việc. Hình ảnh “tay Phật” cũng khiến nhiều người cảm thấy yên tâm hơn khi ngồi làm việc, học tập.

Cây Phật thủ thường được đặt ở góc Đông Nam, phòng khách hoặc cạnh bàn làm việc để tăng cảm giác vượng khí, tạo điểm nhấn và mang ý nghĩa thu hút tài lộc, bình an trong nhà.

Có nên đặt trong phòng ngủ?

Phật thủ có mùi thơm rõ rệt. Nếu phòng ngủ rộng, thoáng và bạn thích hương thơm tự nhiên, có thể cân nhắc. Tuy nhiên, với phòng ngủ nhỏ hoặc kín, mùi hương đậm có thể gây cảm giác hơi ngột nếu để qua đêm.

>>> Xem thêm: Cách làm mứt phật thủ dẻo ngon, đặc biệt cho ngày Tết

4. Phật thủ – không chỉ là cây phong thủy, mà còn là “vật thơm”, “vị thuốc”

Làm thơm phòng, tủ quần áo, không gian sống

Nhờ mùi thơm tự nhiên, Phật thủ thường được dùng để:

• Đặt trên bàn thờ, bàn trà để phòng luôn thơm mát

• Đặt trong tủ quần áo giúp quần áo giữ mùi thơm lâu hơn, đồng thời hạn chế côn trùng

Hỗ trợ thư giãn, giảm căng thẳng

Hương thơm của Phật thủ được cho là giúp:

• Làm dịu thần kinh, tạo cảm giác thư thái

• Giảm bớt căng thẳng sau ngày làm việc dài

Phật thủ có hương thơm tự nhiên giúp làm thơm phòng, tủ quần áo và hạn chế côn trùng.

Mùi dịu nhẹ hỗ trợ thư giãn, giảm căng thẳng và tạo cảm giác dễ chịu trong không gian sống.

Ứng dụng trong Đông y và ẩm thực

Trong Đông y, vỏ Phật thủ (sấy khô) thường được dùng để:

• Hỗ trợ điều hòa khí, làm dễ chịu cảm giác đầy tức

• Hỗ trợ long đờm, làm nhẹ cổ họng khi ho dai dẳng

Một số cách dùng phổ biến:

• Sấy khô vỏ, pha trà uống (thêm chút mật ong cho dễ uống)

• Làm mứt Phật thủ, vừa thơm vừa lạ miệng

(Thông tin về công dụng chữa bệnh mang tính tham khảo, nếu muốn dùng thường xuyên nên hỏi ý kiến người có chuyên môn hoặc bác sĩ.)

5. Hướng dẫn trồng và chăm sóc cây Phật thủ chi tiết

Đây là phần quan trọng nếu bạn muốn không chỉ “trưng cho đẹp” mà còn giữ được cây khỏe, ra hoa, cho quả đều và đẹp.

5.1. Thay chậu và chọn đất trồng

• Không thay chậu ngay khi mới mua cây đang mang quả
  Khi mua cây về mà thấy cây đang có quả, tốt nhất chưa nên thay đất, thay chậu ngay. Việc động vào rễ lúc này dễ làm cây sốc, rụng quả, sinh trưởng kém.

• Khi nào nên thay chậu?
  Sau khi cắt tỉa bớt quả hoặc qua một mùa, lúc cây ổn định hơn.
  Chu kỳ thay chậu hợp lý: khoảng 2–3 năm/lần. Mỗi lần thay chậu có thể:

  • Cắt bớt rễ tơ, rễ nhỏ đã già

  • Giữ nguyên rễ chính để cây không bị ảnh hưởng sức sống

• Kích thước và loại chậu

  • Không cần chậu quá to, đường kính khoảng 20–40 cm là vừa đẹp

  • Ưu tiên chậu nông, bằng đất nung, sành sứ – vừa đẹp, vừa thoáng khí, giúp rễ không bị úng

• Công thức đất trồng gợi ý
  Bạn có thể dùng hỗn hợp:

  • Rêu than bùn

  • Perlite (đá trân châu)

  • Phân cừu ủ hoai
    Tỷ lệ 5:3:2 là tương đối phù hợp: đất đủ tơi xốp, thoát nước tốt nhưng vẫn giữ được độ ẩm cây cần.

• Với cây non, có thể bổ sung thêm xơ dừa để đất tơi hơn, rễ dễ “ăn” ra xung quanh.

Khi mới mua cây Phật thủ đang có quả, không nên thay chậu ngay vì dễ làm cây sốc và rụng quả; chỉ nên thay sau khi cây ổn định hơn, khoảng 2–3 năm/lần để cắt tỉa rễ và duy trì sức sống.

5.2. Ánh sáng và nhiệt độ

Phật thủ là cây ưa nắng, ưa ấm:

• Nhiệt độ lý tưởng: 20–25°C

• Thời gian nắng phù hợp: khoảng 6–8 giờ/ngày

Gợi ý bố trí:

• Ban công, bệ cửa sổ có nắng là vị trí rất ổn

• Nếu nhà thiếu nắng, có thể dùng đèn LED trồng cây hỗ trợ

Một số lưu ý theo mùa:

• Mùa hè: Khi nhiệt độ trên 30°C, nên che nắng vào giữa trưa để tránh cháy lá

• Mùa đông: Dưới 5°C cây hầu như ngừng phát triển, dưới 0°C dễ bị sương giá làm hỏng. Lúc này nên:

  • Đưa cây vào chỗ khuất gió

  • Ưu tiên nơi có ánh nắng trực tiếp để giữ ấm

Phật thủ ưa nắng và ấm với nhiệt độ lý tưởng 20–25°C, cần 6–8 giờ nắng mỗi ngày.

Mùa hè nên che nắng gắt, mùa đông tránh gió lạnh và đưa cây vào nơi có ánh sáng để giữ ấm.

5.3. Tưới nước và giữ ẩm

Phật thủ ưa ẩm nhưng không chịu úng:

• Tưới khi mặt đất khô khoảng 2cm (dùng tay chọc nhẹ để kiểm tra)

• Mùa hè: 1–2 ngày/lần

• Mùa xuân – thu: 3–7 ngày/lần

• Mùa đông: 7–10 ngày/lần, tùy nhiệt độ

Nếu nhiệt độ mùa đông trong nhà vẫn trên 18°C, cây vẫn phát triển, lúc đó tần suất tưới vẫn nên giữ khoảng 3–7 ngày/lần.

Về loại nước:

• Cây thích môi trường hơi chua nhẹ

• Nếu dùng nước máy, 15–20 ngày một lần có thể pha thêm 0,1% sắt sunfat để tưới – giúp hạn chế tình trạng vàng lá và cải thiện chất đất

Không khí quá khô:

• Có thể phun nước sương lên tán lá để tăng ẩm

• Nhưng phải đảm bảo phòng thoáng khí để tránh nồm ẩm, dễ sinh nấm bệnh

Phật thủ ưa ẩm nhưng không chịu úng, nên tưới khi mặt đất khô khoảng 2cm với tần suất thay đổi theo mùa

Tránh tưới quá nhiều, có thể phun sương tăng ẩm và dùng nước hơi chua nhẹ để hạn chế vàng lá và giữ đất khỏe.

5.4. Bón phân để cây ra hoa, sai quả

Cây Phật thủ có thời gian sinh trưởng dài, nuôi hoa – nuôi quả nên cần dinh dưỡng đều:

• Ưu tiên phân hữu cơ đã ủ hoai:

  • Nước phân bánh dầu lên men

  • Nước vo gạo để chua, pha loãng

• Nồng độ nên loãng (khoảng 1:50), tránh cho quá đặc làm xót rễ

Theo giai đoạn:

• Trước khi ra hoa: Có thể bổ sung kali dihydrophosphate nồng độ 0,2% khoảng 10–15 ngày/lần để hỗ trợ ra hoa, đậu quả tốt hơn.

• Khi quả đang lớn: Dùng nước vo gạo lên men loãng 7 ngày/lần giúp quả phát triển đều, cùi dày, thơm hơn.

Cây Phật thủ cần bón phân đều bằng phân hữu cơ loãng để nuôi hoa và quả.

Trước khi ra hoa có thể bổ sung kali dihydrophosphate hỗ trợ đậu quả, còn giai đoạn nuôi quả dùng nước vo gạo lên men loãng giúp quả phát triển đều và thơm hơn.

>>> Xem thêm: Có dùng quất cảnh, phật thủ sau Tết để làm mứt hoặc ngâm rượu, pha trà được không?

FAQs – Giải đáp nhanh về cây Phật thủ

1. Phật thủ có cần phải trưng đúng dịp Tết mới “đẹp phong thủy” không?

Không bắt buộc. Bạn có thể trồng và trưng quanh năm. Tết chỉ là thời điểm nhiều người chọn vì quả đẹp, dễ mua và hợp không khí sum vầy.

2. Có phải cứ đặt cây ở Đông Nam thì tự nhiên có tài lộc không?

Không có gì đảm bảo tuyệt đối. Vị trí đó mang tính biểu tượng và tạo cảm giác dễ chịu, tích cực hơn về mặt tinh thần. Phần quan trọng vẫn là cách sống, cách làm việc và quản lý tài chính của gia đình.

3. Quả Phật thủ có ăn được như cam, quýt không?

Không. Quả gần như toàn cùi, không có tép nước. Chủ yếu dùng vỏ để làm trà, mứt hoặc làm thơm phòng.

4. Người bận rộn có nên trồng Phật thủ không?

Có thể. Chỉ cần chọn vị trí nhiều nắng, tưới nước và bón phân theo chu kỳ là cây khá dễ sống. Tuy nhiên, nếu muốn cây ra quả đẹp, đều, cần chăm kỹ hơn một chút.

Cây Phật thủ không chỉ đẹp và thơm mà còn gắn với biểu tượng “tay Phật” che chở, thu hút may mắn.

Cây Phật thủ không chỉ là một loại cây cảnh “lạ mắt” mà còn là biểu tượng văn hóa thú vị trong không gian sống người Việt: vừa mang lại hương thơm, vừa làm đẹp nhà cửa, lại được gắn với hình ảnh tay Phật che chở, thu hút may mắn. Nếu biết chọn vị trí đặt phù hợp và chăm sóc đúng cách, cây Phật thủ sẽ trở thành một điểm nhấn rất duyên trong nhà – đặc biệt là dịp đầu năm mới.

Bạn có thể tham khảo thêm nhiều gợi ý về cây cảnh, phong thủy nhà ở và mẹo sống an lành trong chuyên mục Đời sống trên Happynest để chọn được loại cây và cách bài trí hợp với gia đình mình.

Nguồn: Dân Việt

*Để lại thông tin trong box dưới đây, Happynest sẽ giúp bạn kết nối đơn vị thiết kế - thi công phù hợp và nhanh chóng nhất.