Vì sao cửa gỗ, cửa nhôm hay bị kẹt khi trời lạnh? Cách xử lý không cần gọi thợ

Vào những ngày thời tiết chuyển lạnh hoặc độ ẩm thay đổi thất thường, nhiều gia đình gặp phải tình trạng cửa gỗ, cửa nhôm bỗng nhiên khó đóng mở hoặc phát ra tiếng kêu cọt kẹt khó chịu. Đây không chỉ là vấn đề nhỏ trong sinh hoạt mà nếu không xử lý kịp thời, hệ thống bản lề và khung cửa có thể bị hư hại vĩnh viễn.

Trong nội dung bài viết hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nguyên nhân làm cửa gỗ, cửa nhôm bị kẹt khi trời lạnh và những bí kíp nhỏ nhưng có võ giúp bạn xử lý tình trạng này chỉ trong tích tắc.

Cửa gỗ cửa nhôm bị khít không thể đóng hoàn toàn vào khung khi trời trở lạnh

Vì sao cửa gỗ - cửa nhôm dễ bị kẹt khi trời lạnh?

Hiện tượng cửa bị kẹt khi nhiệt độ giảm sâu khá phổ biến, tuy nhiên, mỗi loại chất liệu như gỗ hay nhôm lại có những phản ứng khác nhau đối với điều kiện môi trường. Để có cách xử lý đúng, trước hết chúng ta cần hiểu rõ bệnh lý của từng loại vật liệu dưới tác động của nhiệt độ thấp và độ ẩm.

Sự giãn nở và co ngót của vật liệu gỗ

Trái với suy nghĩ của nhiều người rằng “nóng nở, lạnh co”, cửa gỗ thường bị kẹt vào mùa lạnh đặc biệt là mùa đông ở miền Bắc Việt Nam chủ yếu là do độ ẩm không khí. Khi trời lạnh kèm theo mưa phùn hoặc hiện tượng nồm, các thớ gỗ sẽ hấp thụ hơi nước từ môi trường, dẫn đến hiện tượng trương nở.

Gỗ tự nhiên có cấu trúc rỗng với các tế bào chứa nước. Khi độ ẩm tăng, các tế bào này sẽ phình to ra khiến kích thước cánh cửa tăng lên vài milimet. Trong khi đó, khung bao thường được gắn cố định vào tường, sự chênh lệch kích thước này khiến cánh cửa bị kích, gây kẹt cứng tại các góc hoặc cạnh bên.

>>> Tìm hiểu Những lỗi nhà ở nên xử lý trước Tết để đón năm mới hanh thông

Khi cánh cửa to ra mà khung không đổi, hiện tượng kích, kẹt tại các vị trí hèm cửa là điều tất yếu xảy ra

Sự biến đổi của khung nhôm và phụ kiện kim loại

Khác với gỗ, nhôm là kim loại nên tuân thủ quy luật “nóng nở, lạnh co”. Khi nhiệt độ giảm, thanh profile nhôm có xu hướng co lại gây kẹt cửa. Hơn nữa, trời lạnh khiến gioăng cao su trở nên cứng và giòn hơn, mất đi độ đàn hồi vốn có, dẫn đến việc ép chặt vào cánh cửa gây ma sát lớn. Đồng thời, lớp dầu mỡ trong bản lề hoặc bánh xe bị đông đặc lại hoặc khô đi, làm cho chuyển động không còn mượt mà, tạo cảm giác cửa bị kẹt, nặng nề khi kéo.

Gioăng cao su cửa nhôm bị cứng và co ngót khi gặp nhiệt độ thấp

Dấu hiệu nhận biết cửa bị kẹt do thời tiết hay do lỗi kỹ thuật

Không phải lúc nào cửa khó đóng mở cũng là do tác động của thời tiết. Việc phân biệt đúng nguyên nhân sẽ giúp chủ nhà tránh được những can thiệp sai lầm như bào mòn cửa gỗ hay thay thế phụ kiện nhôm khi không cần thiết. Dưới đây là các dấu hiệu đặc trưng giúp bạn nhận diện chính xác tình trạng của hệ thống cửa trong nhà.

Dấu hiệu do yếu tố thời tiết

Nếu cửa nhà bạn gặp phải các hiện tượng sau đây vào những ngày đại hàn hoặc nồm ẩm, thì khả năng cao là do tác động của môi trường:

• Tính thời điểm: Cửa chỉ bị kẹt hoặc khó đóng mở vào những ngày trời lạnh, ẩm. Khi thời tiết nắng ấm trở lại, cửa lại hoạt động bình thường một cách thần kỳ.

• Vị trí kẹt: Thường xảy ra ở các cạnh dọc của cánh cửa hoặc phần dưới đáy cửa. Bạn sẽ thấy các vết trầy xước nhẹ trên mặt gỗ ở những điểm tiếp xúc quá khít.

• Cảm giác đóng mở: Cửa có cảm giác nặng toàn bộ cánh, khi đóng phải dùng lực đẩy mạnh hoặc khi mở phải kéo rất căng tay.

• Tiếng kêu: Phát ra tiếng rít của cao su đối với cửa nhôm hoặc tiếng cọ xát gỗ với gỗ khô khốc.

Cửa đột ngột trở nên khó mở khi gió mùa về, đó chắc chắn là lỗi do giãn nở nhiệt

Dấu hiệu do lỗi kỹ thuật thi công hoặc hỏng hóc

Ngược lại, nếu cửa bị kẹt quanh năm hoặc tình trạng ngày càng nặng mà không liên quan đến nhiệt độ, khả năng cao là do lỗi kỹ thuật trong quá trình lắp đặt, ví dụ như:

• Xệ cánh: Cạnh dưới của cửa quẹt sát xuống sàn nhà, để lại vết xước hình vòng cung trên sàn. Lỗi này thường là do bản lề bị lỏng, gãy hoặc khung cửa bị biến dạng sau thời gian dài chịu tải.

• Lệch khóa: Lưỡi gà của khóa không chui lọt vào lỗ trên khung bao dù bạn đã đóng hết cỡ, rất có khả năng khung bao hoặc cánh cửa đã bị vặn vẹo, không còn vuông vức.

• Lỏng bản lề: Khi bạn nhấc nhẹ cánh cửa lên thấy có độ rơ lớn. Các vít bắt bản lề bị lỏng lẻo hoặc lỗ vít bị nát, đặc biệt phổ biến ở cửa gỗ công nghiệp hoặc gỗ kém chất lượng.

• Hư hỏng phụ kiện: Tay nắm bị xoay tròn, khóa bị kẹt cứng không quay được chìa hoặc bánh xe cửa lùa bị vỡ vòng bi.

Kiểm tra khe hở của cửa để xác định vị trí bị kẹt

>>> Vì sao Gạch ốp chân tường bị bong sau mùa nồm: Nguyên nhân và cách xử lý không cần đục phá

Cách khắc phục cửa bị kẹt khi trời lạnh (tự làm tại nhà)

Những mẹo nhỏ dưới đây sử dụng các vật liệu dễ tìm ngay trong tủ đồ gia đình nhưng mang lại hiệu quả rất bất ngờ. Tùy vào loại cửa gỗ hay nhôm mà chúng ta sẽ áp dụng các bộ kỹ thuật khác nhau để đưa chúng về trạng thái hoạt động tốt nhất.

Xử lý cửa gỗ bị kẹt

Với cửa gỗ, mục tiêu chính là giảm bớt diện tích tiếp xúc tại những điểm bị kích do giãn nở. Đầu tiên bạn có thể dùng một tờ giấy mỏng lách qua khe cửa khi đóng. Chỗ nào giấy không qua được chính là nơi gỗ bị trương nở mạnh nhất. Sau đó tùy vào từng tình trạng mà áp dụng một số mẹo sau:

• Mài nhẹ bằng giấy nhám: Nếu vết kích nhẹ, có thể dùng giấy nhám hạt đại chà mạnh vào cạnh cửa tại vị trí kẹt. Nếu kẹt nặng hơn, bạn có thể phải dùng đến bào gỗ cầm tay để gọt đi khoảng 1-2mm. Lưu ý chỉ bào ở cạnh cánh cửa, không nên bào vào khung bao để đảm bảo thẩm mỹ.

• Sử dụng nến hoặc xà phòng bánh: Lấy một viên nến hoặc bánh xà phòng khô chà xát mạnh vào các cạnh của cánh cửa và phần khung bao nơi xảy ra va chạm. Lớp sáp mỏng sẽ đóng vai trò như một lớp màng bôi trơn, giúp cánh cửa trượt qua khung một cách dễ dàng hơn.

• Sử dụng máy sấy tóc: Với những vị trí bị kẹt nhẹ do ẩm, bạn có thể dùng máy sấy tóc ở chế độ nhiệt cao sấy trực tiếp vào vùng gỗ bị nở trong khoảng 10-15 phút. Nhiệt lượng sẽ làm hơi nước trong thớ gỗ thoát ra nhanh hơn, giúp gỗ co lại đôi chút.

Dùng nến chà vào cạnh cửa gỗ để giảm ma sát khi bị kẹt

Xử lý cửa nhôm bị kẹt (bôi trơn, chỉnh bản lề)

Cửa nhôm kính thường kẹt do phụ kiện kim loại và gioăng cao su, vì vậy cách tiếp cận sẽ thiên về bảo trì và bôi trơn.

• Vệ sinh đường ray: Đối với cửa lùa, bụi bẩn tích tụ trong đường ray kết hợp với độ ẩm cao sẽ tạo ra lớp bùn bám chặt vào bánh xe. Bạn dùng máy hút bụi và khăn ẩm lau sạch sẽ các rãnh nhôm.

• Bôi trơn phụ kiện: Sử dụng các loại chai xịt bôi trơn chuyên dụng như RP7, WD-40 hoặc mỡ bò trắng xịt trực tiếp vào bản lề, ổ khóa, con lăn và các thanh truyền động. Sau khi xịt, cần đóng mở cửa liên tục nhiều lần để dầu thấm đều.

• Chỉnh vít bản lề 3D: Cửa nhôm hiện đại thường dùng bản lề 3D có thể chỉnh được 3 hướng. Bạn chỉ cần dùng lục giác mở nắp bản lề và xoay vít điều chỉnh để đưa cánh cửa về vị trí cân bằng nhất.

• Xử lý gioăng cao su: Nếu gioăng bị cứng gây rít, hãy dùng một ít dầu silicon hoặc phấn rôm trẻ em thoa nhẹ lên bề mặt gioăng. Phấn rôm sẽ giúp giảm ma sát cực kỳ hiệu quả giữa cao su và khung nhôm.

Bôi trơn chuyên dụng vào bản lề, thanh truyền động để cửa không bị kẹt

Khi nào cần gọi thợ để xử lý cửa bị kẹt?

Mặc dù các mẹo tự làm tại nhà rất hữu ích, nhưng trong một số trường hợp, sự cố có thể phức tạp hơn vẻ bề ngoài. Việc cố gắng tự sửa chữa bằng các biện pháp mạnh tay có thể dẫn đến hỏng hóc nghiêm trọng như vỡ kính, gãy bản lề hoặc biến dạng khung nhôm không thể phục hồi. Để đảm bảo an toàn cho gia đình và tính thẩm mỹ của ngôi nhà, bạn nên liên hệ với các đơn vị bảo trì chuyên nghiệp nếu gặp phải các tình huống dưới đây.

• Cửa bị xệ cánh quá nặng: Cánh cửa đã cấn sâu xuống nền nhà, gây hư hại sàn gỗ hoặc gạch men cao cấp. Việc tự chỉnh bản lề lúc này có thể làm sập cánh cửa cực kỳ nguy hiểm.

• Hỏng hệ thống đa điểm cửa nhôm: Cửa nhôm sử dụng khóa đa điểm có kết cấu rất phức tạp. Nếu thanh truyền động bên trong bị gãy hoặc kẹt, việc tự tháo dỡ không đúng cách sẽ làm hỏng toàn bộ hệ thống khóa.

• Khung bao bị biến dạng: Tường nhà bị lún hoặc tác động ngoại lực làm khung cửa không còn vuông. Đây là lỗi cực nặng cần thợ có máy laser để căn chỉnh lại.

• Gỗ bị nứt toác: Sự giãn nở nhiệt làm nứt các tấm pano gỗ, bạn cần thợ mộc đến để xử lý vết nứt và sơn sửa lại để tránh mối mọt tấn công.

• Kính bị rạn nứt: Áp lực từ khung nhôm co lại có thể làm rạn kính cường lực. Đây là tình trạng khẩn cấp cần thay thế ngay để tránh kính vỡ gây thương tích.

Liên hệ với các đơn vị bảo trì chuyên nghiệp nếu gặp phải các tình huống hư hỏng nặng

FAQ - Câu hỏi thường gặp

Để giúp quý độc giả có thêm những kinh nghiệm thực tế trong việc bảo trì cửa, chúng tôi đã tổng hợp những thắc mắc phổ biến nhất mà các gia đình thường gặp phải như dưới đây:

Tôi có nên tưới nước vào cửa gỗ khi trời nắng nóng để tránh nó bị co lại không?

Việc thay đổi độ ẩm đột ngột sẽ làm gỗ bị sốc nhiệt, dẫn đến tình trạng nứt nẻ, cong vênh nghiêm trọng hơn. Cách tốt nhất là dùng rèm che nắng và giữ nhiệt độ phòng ổn định.

Loại dầu bôi trơn nào tốt nhất cho cửa nhôm kính?

Bạn nên ưu tiên các loại dầu có gốc silicon hoặc mỡ bò trắng. Tránh dùng dầu máy khâu vì nó dễ bám bụi bẩn, lâu ngày sẽ tạo thành lớp cặn làm kẹt cứng các bộ phận chuyển động.

Các loại dung dịch bôi trơn chuyên dụng thường dùng cho cửa nhôm

Cửa nhôm Xingfa có bị kẹt khi trời lạnh không?

Dù là nhôm Xingfa cao cấp hay nhôm thường đều có thể gặp tình trạng kẹt nếu phụ kiện không được bảo trì định kỳ. Tuy nhiên, nhôm Xingfa với hệ gioăng EPDM chất lượng cao thường ít bị cứng và rít hơn các loại nhôm phổ thông.

Làm sao để hạn chế cửa gỗ bị nở vào mùa lạnh ngay từ khi lắp đặt?

Bạn nên chọn các loại gỗ có độ ổn định cao như gỗ Gõ Đỏ, gỗ Lim hoặc sử dụng gỗ công nghiệp cao cấp kháng ẩm. Quan trọng nhất là cửa phải được sơn phủ kín 6 mặt bao gồm cả cạnh trên và cạnh dưới nơi thường bị bỏ sót. Lớp sơn này sẽ đóng vai trò như một lớp màng ngăn chặn hơi ẩm xâm nhập vào bên trong thớ gỗ.

Sơn phủ cạnh dưới cửa gỗ để đảm bảo cửa không bị nở vào mùa lạnh

Cửa gỗ hay cửa nhôm bị kẹt khi trời lạnh là hiện tượng không thể tránh khỏi hoàn toàn do đặc tính vật lý của vật liệu. Tuy nhiên, bằng cách hiểu rõ nguyên nhân và thực hiện các bước bảo trì đơn giản như bôi trơn, vệ sinh rãnh trượt hay sấy khô, bạn có thể dễ dàng kiểm soát tình hình. Đừng quên thực hiện việc kiểm tra và bảo dưỡng cửa định kỳ mỗi năm 2 lần để ngôi nhà luôn là nơi vận hành trơn tru và thoải mái nhất. Hy vọng những chia sẻ trong bài viết đã giúp bạn có thêm kiến thức hữu ích để chăm sóc tổ ấm của mình. Xem thêm nhiều bài viết chuyên sâu khác tại chuyên mục Kho kiến thức.

>>> Theo bạn Sàn gỗ mới lát nhưng bị phồng – do thời tiết, do tay nghề hay do vật tư?

Tổng hợp

Nếu bạn đang có nhu cầu thiết kế công trình, nội thất, hãy để lại lời nhắn trong box. Đội ngũ Happynest của chúng tôi sẽ liên hệ và hỗ trợ nhanh chóng.