Cải tạo nhà gỗ 2 tầng tại Tokyo: Giữ lại cấu trúc cũ, mở ra lối sống mới nhẹ nhàng hơn

Nằm trong một khu dân cư yên tĩnh thuộc quận Nerima (Tokyo), ngôi nhà gỗ xây dựng từ năm 1976 đã được cải tạo lại như một phần của sáng kiến Kariage - chương trình hồi sinh nhà bỏ trống tại Nhật Bản.

Thay vì phá bỏ để xây mới, nhóm kiến trúc sư Roovice lựa chọn giữ lại phần lớn cấu trúc cũ, chỉ can thiệp vừa đủ để ngôi nhà phù hợp hơn với lối sống hiện đại. Hoàn thành năm 2024, công trình cho thấy một hướng tiếp cận cải tạo bền vững: tôn trọng những gì đã có, đồng thời mở ra trải nghiệm sống linh hoạt và dễ chịu hơn.

Ngôi nhà gỗ 2 tầng này gợi ý điều gì cho bạn?

• Cách cải tạo nhà gỗ cũ mà không cần phá bỏ hay xây mới hoàn toàn.

• Giải pháp làm thông thoáng nhà bị chia nhỏ nhiều phòng.

• Giữ lại vật liệu cũ để tạo cảm giác ấm áp và có chiều sâu thời gian.

• Tăng tính linh hoạt không gian cho sinh hoạt hiện đại.

• Một ví dụ thực tế về tái sử dụng nhà ở trong đô thị đông đúc.

Khi một ngôi nhà cũ đứng trước nguy cơ bị bỏ quên

Ngôi nhà có diện tích sử dụng khoảng 103,89m2, cao 2 tầng, được xây dựng theo kiểu nhà ở phổ biến tại Nhật Bản vào thập niên 1970. Ở thời điểm đó, nhà thường được chia thành nhiều phòng nhỏ, mỗi phòng đảm nhiệm một chức năng riêng. Cách bố trí này phù hợp với lối sống cũ, nhưng theo thời gian lại khiến không gian trở nên chật, tối và kém linh hoạt.

Sau khi chủ cũ chuyển về vùng nông thôn sinh sống, căn nhà rơi vào tình trạng bỏ trống. Một cặp vợ chồng sống cạnh đó đã mua lại ngôi nhà, chủ yếu để giữ quyền tiếp cận ra trục đường chính cho kế hoạch xây dựng trong tương lai. Tuy nhiên, vì chưa có nhu cầu xây mới ngay, họ quyết định cải tạo tạm thời để tránh nhà xuống cấp và có thể đưa vào sử dụng.

Đây cũng là lúc sáng kiến Kariage được áp dụng - một chương trình cho phép kiến trúc sư cải tạo và “cho ngôi nhà mượn lại vòng đời sử dụng”, thay vì để nó tiếp tục bị lãng quên.

Không gian phòng tatami (phòng trải chiếu truyền thống Nhật Bản) được giữ lại với kết cấu gỗ nguyên bản, kết hợp hệ kệ âm tường để tăng khả năng lưu trữ. Cách bố trí này giúp căn phòng vẫn mang tinh thần cũ nhưng linh hoạt hơn cho sinh hoạt hiện đại

Khu sinh hoạt chung tầng một được mở rộng bằng cách tháo bỏ vách ngăn, tạo mặt bằng liền mạch và dễ di chuyển. Chiếc xe đạp treo tường trở thành điểm nhấn cá nhân trong không gian gỗ ấm áp

>>> Xem thêm: Hồi sinh nhà gỗ truyền thống thành không gian 2 tầng hiện đại, bền vững

Ý tưởng cải tạo: Không “làm mới”, mà là “làm cho dễ sống hơn”

Roovice không xem đây là một dự án cải tạo để thay đổi hoàn toàn diện mạo ngôi nhà. Thay vào đó, họ tiếp cận công trình với một câu hỏi rất cơ bản: Làm sao để ngôi nhà này tiếp tục được ở, thoải mái hơn, nhưng vẫn giữ lại cảm giác quen thuộc của một căn nhà Nhật cũ?

Vì vậy, nhóm thiết kế đã lựa chọn phương án cải tạo có chọn lọc: giữ nguyên hệ khung gỗ chính gồm cột, dầm và sàn, không can thiệp vào kết cấu chịu lực, chỉ tháo dỡ những bức tường đã không còn cần thiết trong sinh hoạt hiện tại. Đồng thời, mặt bằng được điều chỉnh lại để tăng khả năng lưu thông ánh sáng và không khí cho toàn bộ không gian.

Cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm chi phí cải tạo, hạn chế lượng rác thải xây dựng, mà còn giữ lại “linh hồn” vốn có của ngôi nhà - một yếu tố đặc biệt quan trọng trong quá trình cải tạo nhà cũ.

Góc nhìn xuyên suốt tầng 1 cho thấy sự kết nối trực tiếp giữa lối vào và không gian sinh hoạt chung. Ánh sáng tự nhiên được dẫn sâu vào nhà nhờ hệ cửa trượt shoji (cửa giấy truyền thống Nhật Bản)

Không gian chuyển tiếp giữa các khu vực chức năng được giữ tối giản, làm nổi bật hệ cột gỗ cũ và trần gỗ nguyên bản. Việc hạn chế vật liệu mới giúp ngôi nhà giữ được cảm giác thời gian rõ nét

Khu vực lối vào được cải tạo gọn gàng với tủ giày gỗ và sàn gạch nung, phân tách rõ không gian trong - ngoài. Đây là chi tiết quen thuộc trong nhà Nhật, được giữ lại để đảm bảo thói quen sinh hoạt truyền thống

Tầng 1: Từ không gian chia nhỏ sang sinh hoạt liền mạch

Trước khi cải tạo, tầng 1 được chia theo kiểu 3DK (3 phòng + khu bếp + khu ăn), với nhiều vách ngăn và hành lang hẹp. Điều này khiến việc di chuyển bất tiện và không gian sinh hoạt chung gần như bị tách rời.

Các kiến trúc sư tháo bỏ phần lớn tường hành lang, từ đó:

• Mở rộng khu vực lối vào, tạo cảm giác thoáng ngay khi bước vào nhà.

• Kết nối trực tiếp lối vào với không gian sinh hoạt chung.

• Loại bỏ bếp cũ, chỉ giữ lại mảng gạch ốp tường như một dấu vết gợi nhớ quá khứ.

Phòng tatami (phòng trải chiếu truyền thống) gần lối vào được thay chiếu tatami bằng sàn gỗ, giúp không gian này có thể sử dụng linh hoạt hơn - vừa là phòng sinh hoạt, vừa có thể làm việc hoặc tiếp khách.

Sau cải tạo, tầng 1 không còn cảm giác bị “chia vụn”. Ánh sáng tự nhiên lan tỏa tốt hơn, việc di chuyển trong nhà trở nên liền mạch, dễ hiểu và thân thiện với sinh hoạt hằng ngày.

Góc phòng nhỏ được tận dụng làm khu trưng bày đơn giản với bàn kim loại và cửa sổ thấp. Ánh sáng khuếch tán nhẹ qua kính mờ giúp không gian yên tĩnh và dễ chịu

Không gian lưu trữ mở kết hợp giữa tủ gỗ cũ và giá treo di động, cho phép người ở linh hoạt thay đổi cách sử dụng. Cách tổ chức này phù hợp với nhu cầu sinh hoạt không cố định theo thời gian

Phòng ngủ được thiết kế tối giản với giường thấp, sàn gỗ và ánh sáng tự nhiên dịu nhẹ từ cửa sổ lớn. Hệ rèm vải trắng giúp điều tiết ánh sáng mà không làm mất đi sự thoáng đãng

Không gian ngủ giữ lại kết cấu gỗ cũ nhưng được làm mới bằng bề mặt sáng và nội thất tối giản. Sự cân bằng giữa cũ và mới tạo cảm giác nghỉ ngơi nhẹ nhàng, không cầu kỳ

Kệ làm việc và lưu trữ được thiết kế âm vào cấu trúc nhà, tận dụng tối đa chiều sâu không gian. Các hộp lưu trữ và đồ dùng được sắp xếp gọn gàng, phù hợp với lối sống ngăn nắp của nhà ở Nhật Bản

Không gian giặt giũ nhỏ gọn được bố trí cạnh phòng tắm, tận dụng ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ kính mờ. Kệ gỗ treo tường giúp sắp xếp đồ dùng gọn gàng mà không làm không gian trở nên chật chội

Khu vực lavabo được thiết kế tối giản với gương lớn và kệ gỗ nhỏ để đồ dùng cá nhân. Cách phối hợp giữa thiết bị hiện đại và chi tiết gỗ giúp không gian giữ được cảm giác ấm áp

Phòng vệ sinh được bố trí đơn giản với ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ nhỏ. Kệ treo tường và tranh trang trí tạo điểm nhấn nhẹ nhàng mà không phá vỡ sự yên tĩnh của không gian

Góc nhìn từ hành lang cho thấy sự chuyển tiếp mạch lạc giữa các không gian sinh hoạt. Hệ vách gỗ cũ được giữ lại, làm nổi bật cấu trúc nguyên bản của ngôi nhà

Tầng 2: Giữ lại ký ức, nâng cấp tiện nghi

Tầng 2 vốn là không gian sinh hoạt chính, với khu bếp nổi bật bởi gạch đỏ - một chi tiết quen thuộc trong nhiều ngôi nhà Nhật cũ. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, nhóm thiết kế:

• Thay mới gạch bếp nhưng giữ nguyên màu đỏ để duy trì ký ức không gian.

• Lắp đặt bếp mới với công năng phù hợp hơn cho nấu nướng hiện đại.

• Giữ lại các mảng ốp gỗ tường cũ để tạo cảm giác ấm áp.

Một thay đổi quan trọng khác là việc tháo bỏ trần cũ để lộ hệ dầm gỗ nguyên bản. Cách làm này giúp trần nhà trông cao hơn và làm nổi bật tay nghề xây dựng ban đầu của ngôi nhà. Phần cách nhiệt mới vẫn được bổ sung, nhưng được giấu khéo phía sau lớp hoàn thiện, đảm bảo tiện nghi mà không làm thay đổi hình thức.

Ngoài ra, các vách ngăn cũ được tháo bỏ để tạo thành không gian LDK (Living - Dining - Kitchen: phòng khách - ăn - bếp liên thông), giúp ánh sáng và không khí lưu thông tốt hơn.

Cầu thang gỗ được giữ nguyên hình thức ban đầu, kết hợp lan can thấp để tạo cảm giác an toàn. Ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ giúp khu vực này không bị tối hay bí

Phòng tatami được sử dụng linh hoạt với rèm vải trắng thay cho vách ngăn cố định. Cách xử lý này cho phép không gian dễ dàng đóng - mở tùy theo nhu cầu sinh hoạt

Góc thư giãn nhỏ với ghế bọc vải và cây xanh được đặt cạnh cửa trượt shoji (cửa giấy truyền thống Nhật Bản). Ánh sáng dịu và vật liệu gỗ tạo cảm giác nghỉ ngơi yên tĩnh

Không gian sinh hoạt chung tầng hai được mở rộng với trần gỗ và hệ dầm cũ lộ ra. Cách bố trí bàn ăn ở trung tâm giúp kết nối các khu vực chức năng xung quanh

Bàn ăn đặt cạnh hệ cửa kính lớn, tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên và tầm nhìn ra bên ngoài. Sàn gỗ và thảm dệt tạo sự ấm cúng cho khu sinh hoạt chung

Toàn cảnh khu LDK (Living – Dining – Kitchen: không gian sinh hoạt, ăn uống và bếp liên thông) sau cải tạo, với mặt bằng thông thoáng và ít vách ngăn. Việc giữ lại kết cấu gỗ cũ giúp không gian vừa hiện đại, vừa mang dấu ấn thời gian

Hệ cửa trượt lớn kết hợp khung gỗ cũ giúp kết nối không gian sinh hoạt với phòng tatami phía trong. Cách tổ chức này cho phép đóng - mở linh hoạt, vừa riêng tư vừa thông thoáng khi cần

Không gian sinh hoạt chung được mở rộng theo trục dọc, làm nổi bật hệ dầm gỗ cũ trên trần. Sàn gỗ sáng màu giúp cân bằng lại cảm giác nặng của kết cấu gỗ lâu năm

Khu vực sinh hoạt trung tâm là nơi cả gia đình quây quần, với bàn ăn đặt trên thảm dệt tạo điểm nhấn ấm cúng. Việc giữ mặt bằng thông suốt giúp trẻ nhỏ có nhiều không gian vui chơi an toàn

Góc nhìn từ phòng khách cho thấy sự liền mạch giữa phòng ăn và khu thư giãn cạnh cửa sổ. Ánh sáng tự nhiên được lọc qua hệ cửa shoji (cửa giấy truyền thống Nhật Bản), tạo cảm giác dịu nhẹ

Không gian phòng ăn giữ lại hệ ốp gỗ cũ, kết hợp nội thất đơn giản để tránh cảm giác nặng nề. Trần cao và dầm gỗ lộ thiên giúp căn phòng thoáng hơn dù diện tích không lớn

Khu bếp được làm mới nhưng vẫn giữ lại gạch đỏ đặc trưng, một chi tiết quen thuộc của nhà Nhật cũ. Bếp được thiết kế gọn gàng, đủ dùng cho sinh hoạt hằng ngày mà không phô trương

>>> Xem thêm: Cải tạo nhà gỗ thập niên 70 thành không gian sống chan hòa ánh sáng

Vật liệu và chi tiết: Đơn giản, vừa đủ, dễ cảm nhận

Một điểm dễ nhận thấy trong ngôi nhà là cách sử dụng vật liệu rất tiết chế:

• Gỗ cũ được giữ lại tối đa, chỉ xử lý để đảm bảo an toàn

• Tường sơn màu trung tính để làm nền cho vật liệu gỗ

• Nội thất mới có thiết kế đơn giản, không quá nổi bật

Nhờ đó, ngôi nhà không mang cảm giác “cải tạo để che đi tuổi tác”, mà ngược lại, tuổi đời của ngôi nhà trở thành một phần giá trị của không gian sống.

Lối vào nhà được giữ nguyên tinh thần truyền thống với sàn gạch đỏ và mái che thấp. Cây xanh trước cửa giúp làm mềm không gian và tạo cảm giác chào đón ngay từ bên ngoài

Trải nghiệm sống sau cải tạo

Sau khi hoàn thiện, ngôi nhà được tổ chức lại thành một căn 3LDK với lối vào rộng rãi và các không gian sinh hoạt linh hoạt. Người ở có thể dễ dàng thay đổi cách sử dụng từng khu vực theo nhu cầu, thay vì bị bó buộc vào công năng cố định như trước.

Quan trọng hơn, ngôi nhà không còn cảm giác cũ kỹ hay xuống cấp, mà trở thành một không gian sống ấm áp, yên tĩnh và phù hợp với nhịp sống hiện đại dù bản chất của nó đã gần 50 năm tuổi.

>>> Xem thêm: Cải tạo nhà gỗ hơn 60 năm tuổi thành nhà 2 tầng hình chiếc mũ độc đáo

Nukui House cho thấy cải tạo nhà cũ không nhất thiết phải phá bỏ hay đầu tư lớn. Chỉ cần hiểu rõ cấu trúc sẵn có và can thiệp đúng chỗ, một ngôi nhà gỗ cũ vẫn có thể tiếp tục được ở, được yêu và được sử dụng lâu dài. Đây là một gợi ý đáng tham khảo cho những ai đang sở hữu nhà cũ và muốn cải tạo theo hướng bền vững, tiết kiệm nhưng vẫn đầy cảm xúc.

Cùng khám phá thêm nhiều câu chuyện cải tạo nhà ở thú vị khác tại Chuyện nhà của Happynest nhé.

Thông tin công trình

Tên ngôi nhà: Nukui House

Diện tích thực tế (m2): 103,89

Năm hoàn thành: 2024

Đơn vị thiết kế: ROOVICE

Đơn vị chụp ảnh: Akira Nakamura

Địa điểm: Nerima, Tokyo, Nhật Bản

Phong cách thiết kế: Nhật Bản

Số tầng: 2

Loại nhà: Nhà phố

Nguồn: archilovers

*Để lại thông tin trong box dưới đây, Happynest sẽ giúp bạn kết nối đơn vị thiết kế - thi công phù hợp và nhanh chóng nhất.