Những thói quen sống phổ biến đang âm thầm làm thận suy yếu mỗi ngày

Nhiều người tin rằng ăn nhiều đạm, uống trà detox, bổ sung thực phẩm chức năng hay uống thật nhiều nước là cách bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo chính những thói quen được xem là “lành mạnh” này lại có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng nếu áp dụng sai cách.

Bài viết dưới đây giúp bạn nhận diện các sai lầm phổ biến và điều chỉnh kịp thời để bảo vệ “bộ lọc” quan trọng của cơ thể.

Vì sao thận rất dễ bị tổn thương bởi thói quen sinh hoạt hằng ngày?

Thận có vai trò lọc máu, đào thải độc tố, điều hòa điện giải và huyết áp. Không giống gan, thận không có khả năng phục hồi mạnh vậy nên khi bị tổn thương kéo dài, nguy cơ tiến triển thành bệnh thận mạn là rất cao.

Theo dữ liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, cứ 7 người trưởng thành thì có 1 người mắc bệnh thận mạn tính, nhưng 90% không hề biết mình đang bệnh cho đến khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Điều đáng lo ngại là nhiều tổn thương thận lại bắt nguồn từ thói quen sinh hoạt sai lầm nhưng được gắn mác “sống khỏe”.

Thận rất dễ tổn thương vì khả năng phục hồi kém, trong khi nhiều thói quen sinh hoạt tưởng “lành mạnh” lại âm thầm gây hại, khiến bệnh thận mạn thường chỉ được phát hiện khi đã nghiêm trọng

>>> Xem thêm: Cẩn thận! Uống nước sai cách có thể âm thầm hại thận, tim mạch và hệ tiêu hóa

Những thói quen tưởng tốt nhưng lại gây hại cho thận

1. Ăn quá nhiều protein trong thời gian dài

Chế độ ăn giàu đạm, đặc biệt ở người tập gym hoặc dùng sữa tăng cơ thường xuyên, khiến thận phải làm việc quá tải để lọc các sản phẩm chuyển hóa từ protein.

Theo David Shusterman, việc ăn gấp đôi hoặc gấp ba lượng đạm khuyến nghị không giúp tăng cơ nhanh hơn, mà chỉ làm tăng nguy cơ suy thận mạn.

Khuyến nghị an toàn:

• Lượng đạm phù hợp: khoảng 0,8–1g protein/kg cân nặng/ngày

• Ưu tiên đạm thực vật từ đậu, hạt, ngũ cốc nguyên hạt

• Tránh lạm dụng protein shake kéo dài nếu không có tư vấn chuyên môn

Ăn quá nhiều protein trong thời gian dài khiến thận quá tải, làm tăng nguy cơ suy thận mạn mà không mang lại lợi ích tăng cơ tương ứng

2. Lạm dụng thực phẩm chức năng và vitamin

Thực phẩm chức năng không xấu, nhưng dùng sai liều hoặc tự ý kết hợp có thể gây hại trực tiếp cho thận.

Một số sai lầm thường gặp:

• Vitamin C, canxi, nghệ liều cao → tăng nguy cơ sỏi thận

• Vitamin D liều cao → có thể gây rối loạn chuyển hóa khoáng ở người có bệnh thận

• Thảo dược không kiểm soát nguồn gốc → tiềm ẩn độc tính với thận

Việc “uống cho yên tâm” mà không xét nghiệm hay hỏi ý kiến bác sĩ có thể khiến thận phải gánh hậu quả lâu dài.

Lạm dụng thực phẩm chức năng và vitamin, đặc biệt dùng liều cao hoặc tự ý kết hợp, có thể làm tăng nguy cơ sỏi thận, rối loạn chuyển hóa và gây độc cho thận, nhất là khi không có tư vấn y tế

>>> Xem thêm: Cảnh giác với các nguyên nhân gây suy thận tiềm ẩn ở giới trẻ

3. Thanh lọc cơ thể bằng trà detox

Trà detox thường được quảng cáo giúp giảm cân, thải độc nhanh. Thực tế, nhiều loại trà chứa chất lợi tiểu mạnh, gây mất nước và rối loạn điện giải - hai yếu tố cực kỳ bất lợi cho thận.

Một số thành phần thảo dược như rễ cam thảo, senna, ban âu… nếu dùng kéo dài có thể gây độc cho thận.

Như David Shusterman nhấn mạnh: “Thận chính là hệ thống thải độc hoàn hảo nhất của cơ thể”. Thay vì detox cực đoan, hãy hỗ trợ thận bằng chế độ ăn lành mạnh và nước lọc.

Thanh lọc cơ thể bằng trà detox chỉ nên thực hiện ở mức vừa phải; lựa chọn thành phần an toàn và uống đủ nước sẽ giúp cơ thể nhẹ nhõm hơn mà không gây áp lực cho thận

4. Uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn

Uống đủ nước là cần thiết, nhưng uống quá nhiều và quá nhanh lại gây nguy hiểm. Thận chỉ có thể xử lý khoảng 0,8 - 1 lít nước mỗi giờ.

Nếu vượt ngưỡng này, cơ thể có thể rơi vào tình trạng hạ natri máu, gây phù tế bào và ảnh hưởng đến não bộ.

Cách nhận biết uống đủ nước đơn giản nhất:

• Uống khi thấy khát

• Nước tiểu màu vàng nhạt là dấu hiệu cơ thể đã đủ nước

Uống nước quá nhiều trong thời gian ngắn có thể khiến thận quá tải và gây hạ natri máu. Cách đơn giản để uống đủ là uống khi khát và theo dõi nước tiểu màu vàng nhạt

5. Tự ý dùng thuốc giảm đau không kê đơn

Các thuốc giảm đau nhóm NSAIDs như Aspirin, Ibuprofen, Naproxen thường bị lạm dụng cho các cơn đau nhẹ. Tuy nhiên, nhóm thuốc này làm co mạch máu đến thận, khiến lưu lượng máu giảm và chức năng lọc bị suy yếu.

Thực tế đã ghi nhận trường hợp tổn thương thận cấp chỉ sau vài tuần dùng thuốc liên tục mà không có chỉ định y tế.

• Giải pháp thay thế an toàn hơn

• Nghỉ ngơi, giãn cơ

• Chườm nóng hoặc lạnh

• Chỉ dùng thuốc khi thật sự cần và có tư vấn y tế

Lạm dụng thuốc giảm đau không kê đơn có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận và gây tổn thương thận cấp; nên ưu tiên các biện pháp giảm đau tự nhiên và chỉ dùng thuốc khi có tư vấn y tế

Làm sao phát hiện sớm tổn thương thận?

Bệnh thận giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Theo Tim Pflederer, bác sĩ y khoa và là Giám đốc Y khoa tại Bệnh viện điều trị bệnh thận Evergreen Nephrology ở Mỹ, hai xét nghiệm đơn giản nhưng rất quan trọng gồm:

• Xét nghiệm máu đo mức lọc cầu thận (GFR)

• Xét nghiệm nước tiểu đo tỷ lệ albumin/creatinine (UACR)

Những nguyên tắc giúp thận khỏe mạnh lâu dài

Để bảo vệ thận bền vững, bạn nên duy trì các thói quen sau:

• Giữ cân nặng hợp lý

• Tập thể dục đều đặn

• Kiểm soát huyết áp và đường huyết

• Không hút thuốc

• Ăn uống cân bằng, không chạy theo trào lưu cực đoan

>>> Xem thêm: Chuyên gia cảnh báo: 5 thói quen ăn đạm đang âm thầm khiến thận quá tải mỗi ngày

FAQ – Câu hỏi thường gặp về thói quen gây hại cho thận

Ăn nhiều đạm bao lâu thì ảnh hưởng đến thận?

Nếu duy trì chế độ ăn giàu đạm trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, nguy cơ suy thận mạn sẽ tăng rõ rệt, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ sẵn.

Uống trà detox thỉnh thoảng có sao không?

Uống không thường xuyên có thể không gây vấn đề ngay nhưng việc lạm dụng hoặc dùng kéo dài tiềm ẩn nhiều rủi ro cho thận.

Uống bao nhiêu nước mỗi ngày là đủ?

Không có con số cố định cho tất cả mọi người. Cách tốt nhất là uống khi khát và theo dõi màu nước tiểu.

Thực phẩm chức năng có nên dùng không?

Có thể dùng nhưng cần đúng liều và có tư vấn y tế, đặc biệt nếu bạn có bệnh nền hoặc dùng thuốc khác.

Không phải thói quen nào gắn mác “sống khỏe” cũng thực sự tốt cho thận. Việc hiểu đúng, áp dụng đúng và tránh cực đoan là chìa khóa giúp bảo vệ cơ quan lọc máu quan trọng này. Nếu bạn quan tâm đến sức khỏe lâu dài, hãy bắt đầu bằng việc điều chỉnh những thói quen nhỏ mỗi ngày và kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Xem thêm các kiến thức chăm sóc sức khỏe và đời sống khoa học khác trong chuyên mục Đời sống của Happynest.

Nguồn: vnexpress

*Để lại thông tin trong box dưới đây, Happynest sẽ giúp bạn kết nối đơn vị thiết kế - thi công phù hợp và nhanh chóng nhất.