Đũa gỗ rửa sai cách có thể bẩn hơn cả bồn cầu: 5 việc phải làm khi vệ sinh đũa gỗ

Đũa là vật dụng tiếp xúc trực tiếp với thức ăn và khoang miệng mỗi ngày, nhưng lại thường bị xem nhẹ trong khâu vệ sinh. Nhiều người chỉ xả nước, cho chút nước rửa chén rồi cọ cả nắm đũa cho nhanh. Thực tế, các kiểm nghiệm vi sinh cho thấy đũa gỗ nếu rửa sai cách có thể chứa lượng vi khuẩn cao gấp nhiều lần tiêu chuẩn an toàn.

Đũa gỗ có thể chứa vi khuẩn cao gấp nhiều lần tiêu chuẩn

Theo nghiên cứu của Li Zhengda, trợ lý giáo sư Khoa Sức khỏe và Dinh dưỡng tại Đại học Khoa học và Công nghệ Phật Âm (Đài Loan, Trung Quốc), lượng vi khuẩn tồn dư trên đũa sau khi rửa có thể rất cao.

Kết quả kiểm nghiệm cho thấy:

• Đũa gỗ sau khi rửa vẫn chứa khoảng 660 đơn vị vi khuẩn, cao gấp 3,3 lần mức tiêu chuẩn 200 đơn vị.

• Đũa tre có vân ghi nhận tới 13.000 đơn vị vi khuẩn, cao gấp 37 lần so với loại đũa tre thường.

Nếu quy đổi mật độ vi sinh, một số loại đũa có thể chứa lượng vi khuẩn cao hơn bệ toilet từ 7-8 lần.

Nghiên cứu cho thấy đũa gỗ và đũa tre sau khi rửa vẫn có thể chứa lượng vi khuẩn rất cao, thậm chí vượt tiêu chuẩn nhiều lần và có mật độ vi sinh lớn hơn cả bệ toilet

>>> Xem thêm: 7 mẹo dùng đũa, thìa thông minh giúp việc bếp núc trở nên dễ dàng hơn

Vì sao đũa gỗ dễ “bẩn dai dẳng”?

Nhiều gia đình hiện nay vẫn duy trì những sai lầm khi rửa đũa như cọ xát cả nắm hoặc chỉ tráng qua nước sôi, khiến đũa gỗ và tre trở thành "ổ vi khuẩn" tiềm ẩn. Dưới đây là hai lý do cốt lõi khiến loại đồ gia dụng này cực kỳ khó làm sạch hoàn toàn.

Cấu trúc sợi hữu cơ có tính xốp, dễ thấm hút

Khác với đũa inox hay nhựa, gỗ và tre có cấu trúc sợi tự nhiên với độ xốp cao. Đặc tính này khiến chúng dễ dàng hút ẩm và "ngậm" chặt các mảnh vụn thức ăn siêu nhỏ. Khi dầu mỡ và protein thực phẩm thấm sâu vào thớ gỗ, việc vệ sinh thông thường không thể loại bỏ triệt để. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến các tác hại khi rửa đũa không sạch, tạo môi trường lý tưởng cho nấm mốc (đặc biệt là nấm Aflatoxin) phát triển.

Rãnh và hoa văn ở đầu đũa

Các hoa văn hoặc rãnh nhỏ ở đầu đũa giúp gắp thức ăn dễ hơn nhưng lại là nơi tích tụ dầu mỡ, nước bọt và vi sinh vật. Nếu không chú trọng vệ sinh đồ gia dụng đúng cách, những kẽ hở này sẽ lưu giữ mầm bệnh ngay cả khi đôi đũa trông đã sạch bong bằng mắt thường.

Đũa gỗ và tre dễ “bẩn dai dẳng” vì cấu trúc xốp hút ẩm và các rãnh nhỏ ở đầu đũa giữ lại dầu mỡ, thức ăn và vi khuẩn dù đã rửa.

Sai lầm khi rửa đũa: Vì sao không nên cọ cả nắm đũa vào nhau

Đây là thói quen rất phổ biến trong nhiều gia đình. Nhiều người tin rằng việc chà xát cả bó đũa trong lòng bàn tay sẽ giúp tiết kiệm thời gian và tạo đủ lực để làm sạch. Tuy nhiên, đây chính là một trong những sai lầm khi rửa đũa nghiêm trọng nhất, gây ra những hệ quả ngược:

• Bỏ sót "điểm đen" vi khuẩn: Khi cọ cả nắm, lực ma sát chủ yếu chỉ tác động lên phần thân trơn. Trong khi đó, đầu đũa và các rãnh nhỏ - nơi tiếp xúc trực tiếp với thức ăn và nước bọt - lại hoàn toàn bị bỏ qua, khiến vi khuẩn dễ dàng lây lan chéo từ chiếc này sang chiếc khác.

• Phá hủy bề mặt bảo vệ: Với đũa gỗ và tre, việc chà xát quá mạnh sẽ làm xù xì lớp bề mặt. Điều này vô tình tạo ra thêm hàng ngàn vi kẽ hở mới, trở thành nơi trú ngụ lý tưởng cho nấm mốc và mầm bệnh.

Một sai lầm khi rửa đũa phổ biến khác là lạm dụng mặt nhám của miếng rửa chén để chà mạnh. Các vết xước li ti hình thành sau mỗi lần vệ sinh sẽ khiến bề mặt đồ dùng ngày càng thô ráp, làm tăng tác hại khi rửa đũa không sạch vì vi khuẩn sẽ bám trụ lâu hơn, khó bị rửa trôi bởi nước thông thường.

sai lầm khi rửa đũa là không nên cọ cả nắm đũa vì chỉ làm sạch phần thân, khiến vi khuẩn dễ lây giữa các đũa và còn tạo vết xước giúp vi khuẩn bám lâu hơn

>>> Xem thêm: Bà nội trợ Việt chia sẻ hết kinh nghiệm sử dụng máy rửa bát, đúc rút sau 1 năm sử dụng

5 việc cần nhớ khi rửa đũa gỗ

Để đảm bảo an toàn cho bữa ăn gia đình, chuyên gia khuyến nghị nên thực hiện đầy đủ các bước sau.

1. Rửa từng chiếc riêng biệt

Thay vì cọ cả nắm, bạn nên cầm riêng từng chiếc (hoặc tối đa 2-3 chiếc) để lực ma sát từ miếng bọt biển tác động đều lên toàn bộ bề mặt đũa.

Đặc biệt chú ý làm sạch phần đầu đũa. Đây là nơi tiếp xúc trực tiếp với thức ăn, miệng và chứa nhiều rãnh nhỏ tích tụ nước bọt. Việc làm sạch kỹ bộ phận này sẽ giúp loại bỏ triệt để môi trường sống của vi khuẩn và nấm mốc.

2. Dùng mặt mút mềm thay vì mặt nhám

Khi thực hiện vệ sinh đồ gia dụng, đặc biệt là đũa gỗ và tre, bạn chỉ nên sử dụng mặt mút xốp hoặc khăn vải mềm. Mặt mút giúp tạo bọt mịn và lấy đi dầu mỡ nhẹ nhàng mà không làm tổn thương cấu trúc sợi gỗ.

Sử dụng mặt nhám sắc nhọn là một sai lầm khi rửa đũa cực kỳ phổ biến. Lực ma sát mạnh từ mặt nhám sẽ làm bong tróc lớp màng bảo vệ, tạo ra những vết trầy xước li ti trên bề mặt.

Những khe nứt siêu nhỏ này chính là nơi để vi khuẩn và nấm mốc bám lại lâu dài, rất khó bị rửa trôi. Đây cũng là lý do khiến đũa nhanh bị mốc và đen đầu, khiến bạn phải băn khoăn bao lâu nên thay đũa một lần vì đồ dùng xuống cấp quá nhanh.

3. Chà dọc theo rãnh và vân

Thay vì thói quen chà xoay vòng vốn không thể chạm tới các khe hẹp, bạn nên chà theo chiều dọc của rãnh. Kỹ thuật này giúp miếng mút mềm len lỏi sâu vào từng kẽ nhỏ, đẩy sạch cặn dầu mỡ và protein thực phẩm bám dính lâu ngày.

Những khe nhỏ ở đầu đũa nếu chỉ được làm sạch qua loa sẽ trở thành nơi cư trú lý tưởng cho vi khuẩn. Việc thực hiện đúng thao tác chà dọc là một bước quan trọng trong quy trình vệ sinh đồ gia dụng chuẩn sạch, giúp đôi đũa luôn an toàn cho sức khỏe.

4. Làm khô hoàn toàn trước khi cất

Một trong những sai lầm khi rửa đũa lớn nhất không nằm ở bước chà rửa mà ở khâu bảo quản. Đũa còn ẩm chính là môi trường lý tưởng để vi khuẩn, đặc biệt là nấm mốc đen phát triển mạnh mẽ. Để ngăn chặn các tác hại khi rửa đũa không sạch và ẩm ướt, bạn nên tuân thủ quy trình sau:

• Dựng đũa thẳng đứng: Sau khi rửa, hãy dựng đũa trong giỏ có lỗ thoáng khí, hướng đầu đũa lên trên để nước thoát ra ngoài nhanh nhất.

• Đặt nơi thoáng gió: Tránh đặt giá đũa ở góc tối hoặc nơi ẩm thấp trong bếp. Ánh sáng tự nhiên và gió sẽ giúp đũa khô tự nhiên, tiêu diệt các mầm bệnh còn sót lại.

• Tránh xa ống đũa kín: Tuyệt đối không cất đũa vào tủ kín hoặc ống đũa không có lỗ thoát nước khi còn ẩm. Phần đáy ống đũa đọng nước thường là nơi tích tụ nấm mốc cực kỳ nguy hiểm cho sức khỏe.

5. Khử trùng và thay mới định kì

Dù bạn có kỹ lưỡng đến đâu trong việc vệ sinh đồ gia dụng, các loại đũa có nguồn gốc hữu cơ như gỗ và tre vẫn có tuổi thọ nhất định. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, bạn cần tuân thủ quy trình khử trùng và thay thế định kỳ sau:

Bên cạnh việc rửa sạch sau mỗi bữa ăn, mỗi tuần một lần, bạn nên tiến hành khử trùng đũa bằng cách đun sôi trong nước khoảng 5-10 phút. Nhiệt độ cao sẽ giúp tiêu diệt các vi khuẩn cứng đầu len lỏi trong thớ gỗ, hạn chế tối đa tác hại khi rửa đũa không sạch tích tụ lâu ngày. Sau khi đun, hãy đảm bảo đũa được sấy khô hoàn toàn trước khi đưa lại vào ống.

Theo các chuyên gia sức khỏe, đũa tre và đũa gỗ nên được thay mới sau 3 - 6 tháng sử dụng.

Dấu hiệu cảnh báo cần vứt bỏ đũa ngay lập tức

Nếu chưa đến kỳ thay mới nhưng đũa xuất hiện các dấu hiệu sau, bạn hãy loại bỏ ngay để tránh sai lầm khi rửa đũa và cố tận dụng đồ cũ gây hại cho cơ thể:

• Đũa đổi màu: Bề mặt chuyển sang màu sẫm, đen hoặc có vệt loang lổ.

• Có mùi lạ: Mùi ẩm mốc đặc trưng không mất đi sau khi rửa.

• Bề mặt sần sùi: Các sợi gỗ bị xù lên, tạo cảm giác thô ráp khi cầm nắm.

• Xuất hiện nấm mốc: Các đốm trắng hoặc đen li ti tích tụ ở đầu đũa hoặc các rãnh.

Để đũa gỗ sạch và an toàn, nên rửa từng chiếc, dùng mút mềm, chà kỹ phần đầu đũa, làm khô hoàn toàn trước khi cất và khử trùng, thay mới định kỳ

>>> Xem thêm: 8 món đồ bạn nên loại bỏ ngay để bảo vệ sức khỏe gia đình

Tác hại khi rửa đũa không sạch dẫn đến nấm mốc

Đũa gỗ hoặc đũa tre bị mốc có thể sinh ra Aflatoxin, một loại độc tố nấm mốc được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm có khả năng gây ung thư.

Mốc thường xuất hiện dưới dạng:

• Chấm đen

• Mảng xám xanh

• Vệt màu bất thường ở đầu đũa

Khi đã mốc, việc rửa lại hay phơi nắng không thể loại bỏ hoàn toàn độc tố đã thấm vào thớ gỗ.

Đũa gỗ bị mốc có thể sinh aflatoxin - độc tố nấm mốc có nguy cơ gây ung thư, và khi đã mốc thì rửa hay phơi nắng cũng không loại bỏ hết độc tố

Giải đáp thắc mắc về sai lầm khi rửa đũa gỗ

Bao lâu nên thay đũa một lần?

Các chuyên gia khuyến cáo nên thay mới đũa gỗ, đũa tre sau 3 - 6 tháng sử dụng, hoặc ngay khi thấy dấu hiệu nứt nệ, đổi màu để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bữa ăn gia đình.

Có nên dùng máy rửa bát để rửa đũa gỗ không?

Câu trả lời là Không nên. Máy rửa bát sử dụng nhiệt độ cao và áp lực nước mạnh trong thời gian dài, dễ làm đũa gỗ bị nứt nẻ, cong vênh. Những vết nứt này chính là nơi ẩn náu lý tưởng cho vi khuẩn mà bạn không thể làm sạch trong những lần sau.

Đũa nhựa, đũa inox hay đũa gỗ an toàn hơn?

Mỗi loại đều có ưu và nhược điểm riêng trong quy trình vệ sinh đồ gia dụng:

• Đũa inox: Bền nhất, dễ làm sạch và không bị mốc. Tuy nhiên, nếu là inox kém chất lượng có thể chứa kim loại nặng. Nên chọn inox 304.

• Đũa nhựa: Nhẹ, rẻ nhưng dễ bị biến dạng ở nhiệt độ cao và sinh ra hạt vi nhựa nếu dùng để chiên rán.

• Đũa gỗ/tre: Thân thiện với môi trường, gắp thức ăn tốt nhưng dễ bị mốc nhất nếu mắc phải các sai lầm khi rửa đũa.

Đũa là vật dụng nhỏ nhưng được đưa thẳng vào miệng mỗi ngày. Nếu vệ sinh sai cách, đũa gỗ có thể trở thành nơi tích tụ vi khuẩn và nấm mốc nguy hiểm. Chỉ cần thay đổi vài thói quen như rửa từng chiếc, dùng mút mềm và phơi khô đúng cách, bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn trong bữa ăn gia đình.

Xem thêm các kiến thức chăm sóc sức khỏe và đời sống khoa học khác trong chuyên mục Đời sống của Happynest.

Nguồn: soha

*Để lại thông tin trong box dưới đây, Happynest sẽ giúp bạn kết nối đơn vị thiết kế - thi công phù hợp và nhanh chóng nhất.