1.050 lượt xem
Mục lục Ngay từ khi bắt tay vào cải tạo NB01 House tại Hoa Lư (Ninh Bình), các kiến trúc sư TNT Architecture xác định đây không phải là bài toán xây mới trên khu đất trống. Thách thức lớn hơn là tái tổ chức một khuôn viên đã nhiều lần cơi nới, đồng thời gìn giữ ngôi nhà thờ tổ tồn tại qua nhiều thế hệ và tạo nên một không gian sống yên tĩnh dù nằm cạnh quốc lộ và đường sắt Bắc – Nam.
Không chỉ chịu ảnh hưởng bởi tiếng ồn, bụi và các hoạt động giao thông liên tục từ bên ngoài, khu đất còn chứa nhiều lớp ký ức của gia đình. Qua nhiều năm, các hạng mục được xây dựng bổ sung khiến tổng thể trở nên rời rạc, thiếu liên kết và không còn phù hợp với nhu cầu sinh hoạt hiện tại.
Thay vì phá bỏ toàn bộ để làm lại từ đầu, TNT Architecture lựa chọn cách tiếp cận dựa trên sự kế thừa có chọn lọc. Những giá trị văn hóa và tinh thần được giữ lại, trong khi cấu trúc không gian được tổ chức lại theo tư duy hiện đại nhằm mang đến trải nghiệm sống tiện nghi hơn nhưng vẫn giữ được bản sắc của ngôi nhà nhiều thế hệ.
Ba lớp không gian tạo nên nhịp chuyển từ phố thị vào chốn an yên
Giải pháp quan trọng nhất của dự án là tổ chức lại toàn bộ khuôn viên theo ba lớp không gian nối tiếp nhau. Lớp đầu tiên tiếp giáp đường phố là khu vực cổng, gara và sân trước. Đây là nơi tiếp nhận các hoạt động giao thông, đồng thời đóng vai trò như khoảng đệm đầu tiên giúp giảm tác động của môi trường bên ngoài.
Đi sâu vào bên trong là lớp không gian truyền thống với ngôi nhà thờ tổ cùng khoảng sân rộng phía trước. Đây vẫn là trung tâm sinh hoạt tinh thần của gia đình, nơi diễn ra các dịp sum họp, lễ tết và những hoạt động mang tính kết nối giữa các thế hệ.
Khối nhà ở mới được bố trí phía sau cùng của khu đất, tách khỏi nguồn ồn từ đường phố bằng nhiều lớp sân và cây xanh. Nhờ cách sắp xếp này, không gian sinh hoạt hàng ngày luôn giữ được sự riêng tư và yên tĩnh mà vẫn duy trì mối liên hệ chặt chẽ với khu nhà thờ truyền thống.
Không gian vì thế không bị chia cắt thành những khối kiến trúc độc lập mà trở thành một hành trình trải nghiệm. Càng đi sâu vào bên trong, nhịp sống càng chậm lại, tiếng ồn dần biến mất để nhường chỗ cho cây xanh, ánh sáng và sự tĩnh lặng.
Toàn cảnh NB01 House nằm phía sau lớp cây xanh và công trình hiện hữu
Hệ lam bao quanh tạo nên hình ảnh thống nhất cho khối nhà mới
Cổng và tường rào mở đầu cho chuỗi không gian chuyển tiếp
Khoảng sân xanh đóng vai trò như lớp đệm giữa đường phố và không gian sống
Lối vào được dẫn dắt qua nhiều khoảng sân và cây xanh
Các mảng xanh được giữ lại để làm mềm ranh giới giữa các khối kiến trúc
Giữ lại nhà thờ tổ để ký ức tiếp tục hiện diện trong đời sống hằng ngày
Nếu nhiều công trình cải tạo lựa chọn đưa nhà thờ gia đình ra phía sau hoặc tách biệt khỏi không gian ở, NB01 House lại làm điều ngược lại. TNT Architecture coi ngôi nhà thờ là một phần không thể tách rời trong cấu trúc tổng thể.
Điều này giúp các hoạt động thường nhật và đời sống tinh thần không bị phân chia thành hai thế giới riêng biệt. Từ sân trước, phòng khách hay các lối đi trong khuôn viên, ngôi nhà thờ vẫn luôn hiện diện như một điểm nhấn gợi nhắc về lịch sử của khu đất.
Cách tiếp cận này cũng phản ánh quan điểm thiết kế xuyên suốt của TNT Architecture: kiến trúc mới không phủ nhận những gì đã tồn tại, mà đóng vai trò kết nối quá khứ với hiện tại. Thay vì tạo ra sự tương phản mạnh mẽ, công trình mới lựa chọn lùi lại vừa đủ để làm nổi bật những giá trị vốn đã có.
Khoảng sân liên kết các công trình trong khuôn viên
Lối đi dẫn tới khu nhà ở mới
Khối nhà mới nằm phía sau lớp sân và cây xanh
Công trình được bao bọc bởi nhiều khoảng xanh để tăng sự riêng tư
Nhà thờ tổ tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong tổng thể khu đất
Không gian sống mới mở ra thiên nhiên nhưng vẫn gìn giữ sự riêng tư
Sau khi thiết lập lại trật tự cho toàn bộ khu đất, TNT Architecture bắt đầu giải quyết bài toán quan trọng tiếp theo: làm thế nào để khối nhà ở mới vừa tận dụng được lợi thế của thiên nhiên, vừa tránh những tác động tiêu cực từ môi trường đô thị xung quanh.
Thay vì xây dựng một công trình khép kín với những bức tường đặc để chống lại tiếng ồn, các kiến trúc sư lựa chọn phương án mở công trình theo hướng sân vườn. Cây xanh, khoảng trống và ánh sáng tự nhiên trở thành những thành phần quan trọng trong tổ chức không gian, giúp ngôi nhà luôn thông thoáng nhưng vẫn giữ được sự riêng tư cần thiết.
Điểm đáng chú ý là thiên nhiên không được đưa vào như một yếu tố trang trí sau cùng mà trở thành một phần của kiến trúc ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng. Mỗi phòng chức năng đều có mối liên hệ trực tiếp với khoảng xanh, nhờ đó ranh giới giữa bên trong và bên ngoài luôn được mở rộng một cách tự nhiên.
Tầng trệt được thiết kế như phần mở rộng của khu vườn
Khác với nhiều ngôi nhà phố thường dành phần lớn diện tích tầng trệt cho những bức tường và các phòng kín, NB01 House lại ưu tiên tạo nên một tầng trệt có độ mở lớn. Các khoảng sân xen kẽ với không gian sinh hoạt giúp ánh sáng và gió tự nhiên có thể len sâu vào từng khu vực.
Hệ cửa kính khổ lớn đóng vai trò kết nối giữa nội thất và cảnh quan. Khi mở toàn bộ cửa, phòng khách, khu bếp và sân vườn gần như hòa thành một không gian thống nhất. Cách tổ chức này không chỉ giúp ngôi nhà thông thoáng hơn mà còn tạo nên sự gắn kết giữa các thành viên trong quá trình sinh hoạt hằng ngày.
Để hạn chế bức xạ nhiệt nhưng vẫn đảm bảo tầm nhìn, nhóm thiết kế sử dụng lớp mái hiên kết hợp hệ lam bao quanh mặt đứng. Nhờ đó, ánh sáng được lọc bớt trước khi đi vào công trình, mang lại nguồn sáng dịu thay vì ánh nắng gay gắt thường thấy ở miền Bắc vào mùa hè.
Không gian tầng trệt mở rộng về phía sân vườn, tạo cảm giác thông thoáng ngay từ lối vào
Cây xanh được đưa sát công trình, xóa nhòa ranh giới giữa trong và ngoài nhà
Hệ cửa kính lớn giúp không gian sinh hoạt kết nối trực tiếp với thiên nhiên
Khoảng hiên trở thành lớp đệm chuyển tiếp trước khi bước vào khu vực bên trong
Phòng khách và bếp luôn hiện diện thiên nhiên trong tầm mắt
Không gian sinh hoạt chung được bố trí ở vị trí có khả năng tiếp cận nhiều khoảng xanh nhất. Dù ở phòng khách hay khu vực bếp, người sử dụng đều có thể quan sát sân vườn từ nhiều hướng khác nhau.
Nội thất được tiết chế với bảng màu trầm gồm gỗ tự nhiên, bê tông hoàn thiện thô và thép sơn tối màu. Chính sự giản dị này giúp cảnh quan bên ngoài trở thành điểm nhấn thị giác thay vì bị lấn át bởi các chi tiết trang trí.
Ở khu bếp, hệ cửa kính đặt ngang mặt bàn giúp người nội trợ vừa thao tác vừa có thể nhìn ra khu vườn phía ngoài. Ánh sáng tự nhiên cũng theo đó đi sâu vào khu vực vốn thường bị thiếu sáng trong nhiều ngôi nhà phố.
Việc ưu tiên tầm nhìn ra cây xanh ở những không gian sử dụng nhiều nhất trong ngày góp phần cải thiện chất lượng sống, đồng thời tạo cảm giác thư thái cho các thành viên mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào các thiết bị chiếu sáng hay điều hòa.
Phòng khách mở về nhiều hướng, đón ánh sáng và gió tự nhiên
Không gian sinh hoạt chung liên tục kết nối với các khoảng sân xanh
Giao thông trong nhà được tổ chức gọn gàng quanh lõi cầu thang
Khu bếp tận dụng tối đa tầm nhìn hướng ra khu vườn
Cầu thang nằm giữa các không gian chức năng, vừa kết nối giao thông vừa mở ra cảnh quan xanh
Lõi cầu thang trở thành giếng sáng kết nối toàn bộ ngôi nhà
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của NB01 House là không gian giao thông đứng. Thay vì xem cầu thang chỉ là khu vực kết nối giữa các tầng, TNT Architecture biến nơi đây thành "trái tim" của công trình – nơi ánh sáng, gió và thiên nhiên cùng hội tụ, góp phần điều hòa vi khí hậu cho toàn bộ ngôi nhà.
Lõi cầu thang được đặt ở vị trí trung tâm, liên kết trực tiếp với khu vườn tầng trệt và giếng trời phía trên mái. Cách tổ chức này giúp luồng không khí luôn được lưu thông theo phương thẳng đứng, đồng thời đưa ánh sáng tự nhiên len lỏi xuống tận tầng thấp. Nhờ đó, những khu vực vốn thường tối và bí trong các ngôi nhà nhiều tầng lại trở thành không gian giàu cảm xúc, thay đổi liên tục theo từng thời điểm trong ngày.
Cầu thang gỗ xoay quanh trụ thép, kết nối liên tục các tầng
Hệ cửa cao và lam đứng đưa ánh sáng vào lõi giao thông
Giếng trời phía trên cung cấp nguồn sáng tự nhiên cho toàn bộ cầu thang
Những dải sáng và bóng đổ thay đổi theo từng thời điểm trong ngày
Sảnh tầng kết nối cầu thang bộ, thang máy và các không gian riêng
Không gian nghỉ ngơi chan hòa ánh sáng và cây xanh
Nếu tầng trệt ưu tiên sự kết nối và sinh hoạt chung thì tầng trên lại được thiết kế hướng đến sự riêng tư. Tuy nhiên, thay vì khép kín hoàn toàn, các phòng ngủ vẫn duy trì mối liên hệ chặt chẽ với thiên nhiên thông qua ban công, cửa kính và lớp cây xanh bao quanh mặt đứng.
Một góc làm việc nhỏ được bố trí ngay cạnh cửa sổ, nơi người sử dụng có thể quan sát khu vườn bên ngoài mà vẫn đảm bảo sự yên tĩnh cần thiết. Ánh sáng được lọc qua hệ lam trước khi đi vào phòng, giúp giảm chói nhưng vẫn đủ độ sáng cho các hoạt động hằng ngày.
Các phòng ngủ đều mở rộng về phía ban công bằng hệ cửa trượt lớn. Khi cửa được mở, luồng gió tự nhiên có thể lưu thông xuyên suốt, đồng thời lớp cây xanh phía ngoài trở thành phần mở rộng của không gian nội thất. Chính lớp đệm này cũng giúp hạn chế tầm nhìn trực tiếp từ bên ngoài, tạo cảm giác riêng tư mà không cần sử dụng những bức tường kín.
Góc làm việc nhỏ tận dụng ánh sáng tự nhiên và tầm nhìn ra khu vườn
Phòng ngủ mở rộng về phía ban công xanh bằng hệ cửa kính trượt
Ban công trồng nhiều cây trở thành lớp đệm riêng tư cho phòng ngủ
Phòng tắm hướng về khoảng xanh, mang đến cảm giác thư giãn và gần gũi thiên nhiên
Không tạo nên một công trình phô trương về hình thức, NB01 House lựa chọn cách kể câu chuyện bằng chính những khoảng sân, lớp cây xanh và mối liên hệ giữa kiến trúc mới với ký ức của khu đất. Thông qua việc bảo tồn ngôi nhà thờ tổ, thiết lập lại ba lớp không gian và đưa thiên nhiên trở thành một phần của đời sống hằng ngày, TNT Architecture đã tạo nên một ngôi nhà vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt hiện đại, vừa gìn giữ được những giá trị văn hóa vốn đã gắn bó với gia đình qua nhiều thế hệ.
Thông tin công trình:
Tên ngôi nhà: NB01 House
Tổng diện tích (m2): 470m2
Năm hoàn thành: 2023
Đơn vị thiết kế: TNT Architecture
Đơn vị chụp ảnh: Triệu Chiến
Địa điểm: Ninh Bình
