Nguyễn Thu Hằng

Cải tạo ngôi nhà "treo lơ lửng trên núi": Tôn vinh di sản và cảnh quan

Cập nhật ngày 13/01/2026, lúc 10:00

1.027 lượt xem

Tên ngôi nhà
Lúcio Costa House
Tổng diện tích
90m2
Năm hoàn thành
2024
Thiết kế
Amanda Arcuri
Chụp ảnh
Renato Mangolin

Mục lục

Sự chuyển mình của những công trình di sản luôn là một bài toán đầy thách thức, đòi hỏi người kiến trúc sư phải có cái nhìn thấu đáo về quá khứ lẫn hơi thở đương đại. Lúcio Costa House, một ngôi nhà được xây từ năm 1988 vừa trải qua một cuộc cải tạo tinh tế nhằm tái định nghĩa lại không gian sống mà vẫn giữ trọn linh hồn của bản thiết kế gốc.

Lúcio Costa House - Một kiệt tác di sản bừng sáng sau cuộc cải tạo tinh tế

Dấu ấn của kiến trúc sư Lúcio Costa trong thiết kế cũ và thế tựa vực thẳm

Trước khi đi sâu vào những thay đổi hiện đại, chúng ta cần hiểu rõ nền tảng kiến trúc mà kiến trúc sư Lúcio Costa - người thiết kế nên công trình này từ cuối thập niên 80. Đây không chỉ đơn thuần là một ngôi nhà, mà còn là một cuộc thử nghiệm đầy táo bạo về hình khối trên những địa hình phức tạp và hiểm trở nhất.

Ngôi nhà tựa mình vào vách đá, mở ra tầm nhìn vô tận về phía Rio de Janeiro

Cấu trúc ngôi nhà được kiến trúc sư Lúcio Costa mô tả như một thực thể treo lơ lửng trên vực thẳm, một cách ví von đầy chất thơ về sự thách thức trọng lực. Tận dụng độ dốc lớn của địa hình đặc trưng tại Rio de Janeiro, Lúcio Costa đã khéo léo phân tách không gian thành ba tầng chức năng riêng biệt.

Không gian sống tận dụng tối đa ánh sáng và gió trời tự nhiên

Tầng lối vào, nằm ở vị trí cao nhất, đóng vai trò là trái tim sinh hoạt chung với phòng khách, phòng ăn và khu vực bếp. Từ điểm tựa này, các không gian riêng tư như phòng ngủ, phòng làm việc và xưởng nghệ thuật dần thoải xuống theo triền dốc, tạo nên một sự chuyển tiếp nhịp nhàng, xóa nhòa ranh giới giữa sự che chở của kiến trúc và sự khoáng đạt vô tận của thiên nhiên.

>>> Xem thêm: Ngôi nhà 3 tầng tựa núi được xây mới nhưng giữ nguyên nếp sống cũ của mẹ

Hạn chế trong tư duy phân tách không gian cũ

Dù sở hữu một cấu trúc tổng thể đầy ấn tượng, nhưng cách phân chia mặt bằng nội bộ của thời kỳ cũ lại vô tình tạo ra những rào cản nhất định về cả thị giác lẫn cảm xúc cho người sử dụng.

Bố cục nội thất mới phá bỏ những ngăn cách cũ kỹ để tạo sự thông thoáng.

Trong bản thiết kế nguyên bản năm 1988, khu vực bếp vốn được bao bọc bởi những bức tường gạch kín đáo, tách biệt hoàn toàn với phòng ăn và cảnh quan kỳ vĩ bên ngoài. Sự hiện diện của mảng tường ngăn cách này không chỉ làm thu hẹp cảm giác về diện tích mà còn che khuất tầm nhìn đắt giá hướng về phía đầm phá và tượng Chúa Kitô Cứu Thế – những di sản thiên nhiên mà lẽ ra người đứng ở bếp phải được tận hưởng trọn vẹn.

Khi đó, sự tương tác giữa người nội trợ và các thành viên khác trong gia đình bị giới hạn trong bốn bức tường, phản ánh rõ nét lối sống cũ khi căn bếp chỉ thuần túy đảm nhiệm chức năng phục vụ thầm lặng.

Căn bếp trước đây từng bị bao vây bởi tường gạch, giờ đây đã mở lòng với thiên nhiên.

Sự can thiệp của Amanda Arcuri và ngôn ngữ của sự kết nối

Cuộc cải tạo do kiến trúc sư Amanda Arcuri dẫn dắt không đơn thuần là một dự án thay đổi vật liệu hay trang trí bề mặt, mà là một cuộc giải phóng không gian để thích nghi với những chuẩn mực sống mới của thế kỷ 21.

Amanda Arcuri đã khéo léo mở khóa không gian, tạo ra một dòng chảy năng lượng mới

Bằng cách quyết liệt loại bỏ hai bức tường ngăn cách chính, ranh giới giữa bếp, phòng ăn và hành lang tiếp cận đã hoàn toàn tan biến để nhường chỗ cho sự tự do. Không gian giờ đây không còn là tập hợp của những căn phòng đơn lẻ mà trở thành một dòng chảy liên tục, mạch lạc và tràn đầy năng lượng.

Ánh sáng len lỏi vào trong từng ngóc ngách của ngôi nhà

Sự liền mạch giữa các khu vực chức năng mang lại cảm giác rộng rãi và tự do

Sự can thiệp đầy tinh tế này không chỉ mở rộng diện tích sử dụng thực tế mà còn cho phép ánh sáng tự nhiên cùng những luồng gió biển tươi mát len lỏi vào từng ngóc ngách sâu nhất của ngôi nhà. Đây có thể coi là một sự tôn kính sâu sắc dành cho Lúcio Costa, khi hậu thế đã giải quyết thành công mâu thuẫn giữa cấu trúc cứng nhắc của quá khứ và tinh thần tự do nguyên bản của địa điểm.

Ánh sáng tràn ngập không gian nhờ việc loại bỏ các vách ngăn che chắn

Mỗi góc nhỏ trong nhà đều trở thành một tác phẩm nghệ thuật dưới sự sắp đặt của ánh sáng

>>> Xem thêm: Gia chủ 60 tuổi xây nhà “lạ” trên núi để tận hưởng cuộc sống an nhàn tuổi già

Hệ khung kim loại vàng - Điểm chạm của sự tương phản

Để duy trì sợi dây liên kết vô hình với nguyên tác nhưng vẫn tạo ra những dấu ấn cá nhân mới mẻ, Amanda Arcuri đã lựa chọn một ngôn ngữ vật liệu thông minh và giàu tính biểu đạt.

Hệ khung kim loại vàng rực rỡ là điểm nhấn đắt giá cho toàn bộ gian bếp

Thay vì sử dụng lại những bức tường gạch đặc, các kiến trúc sư đã thay thế bằng hệ khung kim loại linh hoạt với những đường nét thanh mảnh. Lấy cảm hứng trực tiếp từ những khung cửa màu đen đặc trưng trên mặt đứng của ngôi nhà, hệ khung mới được khoác lên tông màu vàng rực rỡ, tạo nên một điểm nhấn thị giác mạnh mẽ nhưng không hề gây cảm giác lạc lõng.

Sắc vàng tạo nên sự đối thoại đầy thú vị với tông màu trầm mặc của bê tông

Sự thay đổi màu sắc chủ đích này tựa như một lời tuyên ngôn về sự tươi mới và sức sống, đồng thời đóng vai trò như một lớp màng lọc mỏng manh, cho phép gia chủ có thể tùy biến đóng mở không gian theo nhu cầu sử dụng hằng ngày mà không làm đứt gãy mạch cảm xúc chung.

Chi tiết các khớp nối kim loại được gia công vô cùng tinh xảo.

Khung vàng không chỉ để trang trí mà còn là giải pháp phân chia không gian ước lệ.

Trải nghiệm thị giác và sự tôn vinh cảnh quan bản địa

Giá trị nhân văn lớn nhất của cuộc cải tạo lần này chính là việc trả lại tầm nhìn biểu tượng vốn có cho không gian trung tâm, nơi diễn ra nhiều hoạt động thường nhật nhất của gia đình.

Từ căn bếp, cả một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ của Rio de Janeiro hiện ra trước mắt.

Giờ đây, khi đứng tại khu vực chuẩn bị bữa ăn, gia chủ có thể thu trọn vào tầm mắt vẻ đẹp hùng vĩ và thơ mộng của thành phố Rio de Janeiro. Những bức tường chắn xưa kia giờ đã nhường chỗ cho sự hiện diện đầy mê hoặc của mặt nước đầm phá và những đỉnh núi mờ ảo trong sương. Khoảnh khắc ánh hoàng hôn đổ xuống không gian bếp không chỉ mang lại những giá trị thẩm mỹ đơn thuần mà còn tạo nên một sự gắn kết tâm linh sâu sắc giữa con người và nơi chốn, biến những công việc nội trợ thường nhật trở thành những trải nghiệm đầy cảm hứng và tràn ngập niềm vui.

Mỗi buổi chiều, căn bếp lại khoác lên mình chiếc áo ánh sáng kỳ ảo

Bàn bê tông dài 8 mét - Trục xương sống của không gian sinh hoạt

Để củng cố tinh thần kết nối và tạo ra một điểm tựa vững chãi cho không gian, một yếu tố kiến trúc mang tính biểu tượng đã được đưa vào như một giải pháp dung hòa mọi công năng.

Chiếc bàn bê tông đúc khối dài 8 mét ấn tượng xuyên suốt không gian

Một mặt bàn bê tông đúc khối nguyên khối dài tới 8 mét đã được lắp đặt kỳ công, chạy dọc theo chiều dài của không gian bếp và kết nối trực tiếp với các khu vực chức năng khác. Đây không chỉ là nơi chế biến thực phẩm, mà còn đóng vai trò là bàn ăn trang trọng, nơi làm việc yên tĩnh và là điểm tụ họp ấm cúng của các thành viên.

Mặt bàn mịn màng, thô mộc nhưng đầy sang trọng trong không gian sống hiện đại

Sự thô mộc, vững chãi của bê tông đối thoại hài hòa với sự thanh mảnh, bay bổng của hệ khung kim loại, tạo nên một tổng thể nội thất vừa hiện đại, vừa bền vững với thời gian. Lựa chọn này cũng phản ánh đúng tinh thần kiến trúc thô mộc (Brutalism) vốn đã ăn sâu vào tiềm thức và rất thịnh hành trong nền kiến trúc Brazil.

Lúcio Costa House là nơi hội tụ của gia đình, nơi mọi ranh giới của sinh hoạt được xóa nhòa

Sự lột xác của Lúcio Costa House qua bàn tay Amanda Arcuri

Lúcio Costa House sau cuộc cải tạo không chỉ trở thành một không gian sống tiện nghi hơn, mà còn là một minh chứng sống động cho sự kế thừa di sản có chọn lọc và đầy trân trọng. Qua bàn tay tài hoa của Amanda Arcuri, căn bếp đã thoát khỏi vai trò phụ trợ mờ nhạt để trở thành trung tâm của sự sống, nơi di sản của quá khứ và hơi thở của tương lai cùng hội tụ dưới một mái nhà bình yên. Khám phá thêm nhiều công trình độc đáo tại Chuyện nhà.