7.035 lượt xem
Mục lục Đây là một ngôi nhà phố nằm ở thành phố Phan Thiết thuộc tỉnh Bình Thuận, dành cho gia đình bốn thành viên. Ngay ban đầu chúng tôi tiếp cận công trình với nguồn ngân sách hạn chế đi cùng những nhu cầu căn bản cho cuộc sống của một gia đình trẻ. Chính những yếu tố đầu vào này đã đặt ra định hướng về việc tiếp cận kiến trúc một cách thực tế, không rườm rà và mang tính chủ động cao. Một điều thú vị nữa là công trình được thiết kế và thi công trong thời điểm cách ly mùa dịch Covid nên chúng tôi phải đưa ra hướng thiết kế sao cho có thể truyền đạt và làm việc từ xa với đội ngũ thợ xây dựng địa phương.
Nhà 1 tầng ở Phan Thiết được thiết kế từ những nhu cầu căn bản
Với Bình Thuận House, chúng tôi bắt đầu từ những điều rất cơ bản của một gia đình trẻ: cần nơi ở đủ riêng tư, đủ thoáng, có phòng khách, bếp ăn, phòng ngủ, khu vệ sinh, khoảng sân và các vùng linh hoạt có thể thay đổi theo thói quen sống. Thay vì cố gắng tạo ra nhiều chi tiết trang trí, thiết kế tập trung vào cách tổ chức không gian để ngôi nhà vận hành tốt mỗi ngày.
Công trình nằm ở Phan Thiết, nơi khí hậu nhiều nắng, gió và cần giải pháp che chắn phù hợp. Vì vậy, hình thức mái tôn lớn và hệ khung thép tiền chế được sử dụng như một lựa chọn thực tế. Nhìn từ bên ngoài, ngôi nhà gợi cảm giác quen thuộc của những mái tôn phổ biến ở nhiều vùng quê, nhưng bên trong lại là một hệ không gian được tổ chức có chủ đích.
Nhìn từ bên ngoài, nó trông như một ngôi nhà mái tole phổ biến ở mọi vùng quê với hệ kết cấu bằng khung thép tiền chế. Tuy nhiên ở bên trong nó hàm ý rằng hệ khung chịu lực của ngôi nhà đồng thời cũng phải là khung cửa lùa, khung treo vật dụng nội thất, khung mắc rèm, khung treo quần áo... Chúng tôi tìm cách giảm giá thành xây dựng bằng cách một yếu tố được tạo ra phải đóng được nhiều vai trò. Hơn nữa tất cả mọi vật liệu xây dựng đều phải được tìm thấy trong bán kính 1km dễ dàng. Bên cạnh đó, hình thức của thiết kế nội thất ngôi nhà ban đầu sẽ là những khung rỗng ba chiều được module hóa sao cho chủ nhân có thể phát triển thêm nhu cầu sử dụng về sau một cách dễ dàng hơn mà không làm phá đi tổng thể chung.
Từ trên cao, Bình Thuận House hiện lên như một khối nhà 1 tầng đơn giản với mái tôn lớn, tường trắng và hàng rào kín đáo giữa khu dân cư Phan Thiết
Chúng tôi gọi ngôi nhà này là một kiến trúc nhà ở thông thường đúng nghĩa. Và khi làm điều thông thường, ta sẽ làm nó một cách rất căn bản. Sự căn bản ở đây là về tổ chức ánh sáng tự nhiên, thông gió tự nhiên, và cấu trúc những khoảng trống công năng cần thiết cho nhu cầu sử dụng cũng như giao thông lưu chuyển bên trong, từ đó cấu trúc luôn cả hành vi và cuộc sống của người sử dụng. Chính vì sự cơ bản được tập trung ngay từ đầu nên nó được làm một cách tốt nhất có thể, từ đó công trình được hình thành nên hình thức bao che bên ngoài, cũng như hình thức mái, cột chống... một cách hết sức tự nhiên.
Mặt ngoài ngôi nhà cho thấy tinh thần tiết chế của công trình: không trang trí cầu kỳ, ưu tiên khối nhà gọn, mái rộng và lớp bao che rõ ràng
Khi lên đèn, phần mặt tiền với cổng lưới thép và mái tôn dốc để lộ hệ kết cấu nhẹ, tạo cảm giác vừa công nghiệp vừa gần gũi
Khung thép tiền chế giúp giảm chi phí và tăng tính linh hoạt
Một trong những giải pháp quan trọng của Bình Thuận House là hệ khung thép tiền chế. Thay vì chỉ đóng vai trò chịu lực, khung thép được chúng tôi tổ chức để kiêm nhiều chức năng: khung cửa lùa, khung treo rèm, khung treo vật dụng, khung phân chia không gian, khung đỡ nội thất và khung định hình thẩm mỹ tổng thể.
Cách làm này giúp giảm số lượng chi tiết riêng lẻ trong công trình. Khi một cấu kiện đảm nhiệm nhiều vai trò, chi phí vật liệu và thi công có thể được kiểm soát tốt hơn. Đây cũng là lý do hệ khung không bị che giấu hoàn toàn mà được để lộ như một phần của ngôn ngữ kiến trúc.
Với những gia chủ đang tìm hiểu nhà khung thép tiền chế, có thể hiểu đây là mô hình sử dụng kết cấu thép được gia công, lắp dựng theo module hoặc cấu kiện rõ ràng. Ưu điểm là thi công nhanh, nhẹ, dễ kiểm soát kích thước và phù hợp với những công trình cần tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, để sử dụng lâu dài, gia chủ cần chú ý xử lý chống gỉ, liên kết kỹ thuật, cách nhiệt mái, chống nóng và bảo trì định kỳ.
Lớp mặt đứng bằng lưới thép và kính giúp ngôi nhà vừa nhận sáng, vừa giữ được sự riêng tư cần thiết với đường phố
Khoảng sân trước có cây xanh, sỏi và hiên rộng tạo lớp đệm mát trước khi bước vào không gian sinh hoạt chính
Chi tiết máng nước, mái tôn và khung thép cho thấy cách công trình xử lý các cấu kiện kỹ thuật một cách trực tiếp, không che đậy
Góc làm việc nhỏ cạnh sân vườn tận dụng hệ khung thép và cửa kính để tạo một không gian bán ngoài trời thoáng sáng
Không gian mở lấy sáng và thông gió tự nhiên cho nhà phố 1 tầng
Bình Thuận House được tổ chức theo hướng mở, trong đó các không gian sinh hoạt chính liên thông với nhau và mở ra các khoảng sân nhỏ. Phòng khách, bếp ăn, khu làm việc và các vùng nghỉ ngơi không bị đóng kín bằng tường đặc, mà được phân chia bằng rèm, khung, cửa trượt và sự thay đổi nhẹ của nội thất.
Giải pháp này giúp ngôi nhà 1 tầng luôn có ánh sáng tự nhiên và gió lưu thông. Các khoảng sân nhỏ chạy dọc nhà đóng vai trò như lớp đệm khí hậu, đưa cây xanh, ánh sáng và không khí vào sâu bên trong. Với nhà phố diện tích vừa phải, đây là cách tổ chức hiệu quả để tránh cảm giác bí, đặc biệt trong điều kiện nắng nóng của Bình Thuận.
Rèm trắng được sử dụng nhiều trong nhà để điều tiết ánh sáng và tạo sự riêng tư linh hoạt. Khi cần mở, các lớp rèm giúp không gian thông suốt và sáng hơn. Khi cần nghỉ ngơi, rèm có thể kéo lại để tạo cảm giác mềm, kín và riêng tư mà không cần xây thêm vách cố định.
Từ sân trước nhìn vào, có thể thấy phòng khách, bếp và khu sinh hoạt được kết nối liên tục dưới mái tôn lớn
Khu bếp đặt ở trung tâm ngôi nhà, sử dụng hệ tủ, bàn đảo và kệ mở theo tinh thần tối giản, dễ thay đổi khi nhu cầu sử dụng thay đổi
Bàn ăn và bếp liên thông với khoảng sân bên hông, giúp ánh sáng tự nhiên đi sâu vào nhà và giảm cảm giác kín của không gian nấu nướng
Phòng khách sử dụng sofa lớn, bàn kính và rèm trắng, tạo một vùng sinh hoạt mềm mại trên nền khung thép và mái tôn công nghiệp
Không gian phòng khách mở ra vườn bên hông, nơi cây xanh, sỏi và ánh sáng tự nhiên làm dịu chất liệu thép, kính và bê tông
Nội thất module cho phép gia chủ thay đổi theo thời gian
Ngay từ đầu, chúng tôi không muốn nội thất của Bình Thuận House trở thành một hệ thống cố định khó thay đổi. Thay vào đó, các khung rỗng ba chiều được module hóa để gia chủ có thể bổ sung, treo, kéo, đóng mở hoặc thay đổi cách sử dụng theo thời gian.
Nhà module trong trường hợp này không nhất thiết là các khối nhà được sản xuất sẵn rồi lắp ghép hoàn toàn. Có thể hiểu đơn giản hơn: đó là cách thiết kế dựa trên các đơn vị khung, khoảng trống và đồ nội thất có khả năng thay đổi linh hoạt. Một khung thép có thể là cửa, vách, giá treo, rèm hoặc biên giới ước lệ giữa hai không gian.
Cách tiếp cận này phù hợp với gia đình trẻ, vì nhu cầu sống thường thay đổi theo thời gian. Khi con nhỏ lớn lên, khi gia chủ cần thêm góc làm việc, khi cần thêm tủ, thêm rèm, thêm vùng riêng tư, hệ khung ban đầu vẫn cho phép công trình thích nghi mà không phá vỡ tổng thể.
Điểm đáng học ở Bình Thuận House là kiến trúc không hoàn thành mọi thứ một cách cứng nhắc ngay từ đầu. Ngôi nhà tạo một cấu trúc nền đủ rõ, còn thẩm mỹ và cách dùng có thể tiếp tục được gia chủ định hình trong quá trình sống.
Hành lang trong nhà được tạo bởi khung thép, kính và rèm, giúp không gian vừa có trật tự vừa có khả năng thay đổi mức độ riêng tư
Phòng ngủ liên kết với góc làm việc và sân nhỏ bằng hệ rèm trắng, cho phép gia chủ mở rộng hoặc thu hẹp không gian tùy thời điểm
Quá trình làm việc ở dự án này đã để lại cho chúng tôi một câu hỏi về việc chúng ta nên xây dựng như thế nào khi mà nguồn lực xung quanh ngày càng trở nên hữu hạn, những giá trị nào là bề ngoài và những giá trị nào là bất biến theo thời gian. Sự cơ bản đôi khi là điều tốt nhất mà chúng ta có thể tạo ra!
Khi lên đèn, phòng khách và khoảng sân bên hông trở nên ấm hơn, cho thấy hệ rèm và ánh sáng đã làm mềm cấu trúc thép
Khu vệ sinh được bố trí gọn sau lớp rèm và vách trắng, sử dụng gạch xám đậm để tạo sự sạch sẽ, dễ bảo trì
Phòng ngủ có khoảng trống cao, giường bục và ô lấy sáng phía trên, giúp không gian riêng tư vẫn nhận được ánh sáng tự nhiên
Từ phòng ngủ nhìn ra, lớp rèm trắng giúp điều tiết riêng tư mà không làm mất sự liên thông với sân vườn và khu sinh hoạt chung
Giường bục đặt trong khối phòng đơn giản, hai bên là hệ tủ thấp, tạo cảm giác gọn gàng và đúng tinh thần nội thất module
Bình Thuận House không phải một công trình phô trương, mà là một ví dụ rõ ràng về cách kiến trúc có thể bắt đầu từ những nhu cầu cơ bản nhất. Với ngân sách hạn chế, bối cảnh thi công đặc biệt trong mùa dịch và yêu cầu sử dụng vật liệu địa phương, ngôi nhà chọn cách đi thẳng vào bản chất: đủ sáng, đủ thoáng, dễ thi công, dễ thay đổi và tiết kiệm chi phí.
Thông tin công trình:
Tên ngôi nhà: Bình Thuận House
Diện tích đất: 150 m2
Diện tích xây dựng: 126.2 m2
Tổng diện tích sàn: 86.3 m2
Năm hoàn thành: 2021
Đơn vị thiết kế: MIADesignstudio
Đơn vị chụp ảnh: Triệu Chiến
Địa điểm: Bình Thuận
