4.216 lượt xem
Mục lục Một nhà nghỉ nông trại cần được thiết kế thế nào để du khách thực sự sống cùng thiên nhiên thay vì chỉ ngắm cảnh từ phòng nghỉ? Tại Sukabumi, Tây Java, Indonesia, Sukasantai Farmstay được Goy Architects phát triển từ một trang trại hữu cơ của gia đình thành không gian lưu trú với 12 phòng, bếp – phòng ăn cộng đồng và nhiều hoạt động “từ trang trại đến bàn ăn”. Kiến trúc được tổ chức theo địa hình, giữ lại cây lớn, khai thác khí hậu vùng núi và thu gom nước mưa phục vụ tưới tiêu. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu cách Sukasantai Farmstay tổ chức mô hình nhà nông trại, xử lý kiến trúc trên đất dốc và tạo trải nghiệm nghỉ dưỡng gần thiên nhiên mà không phụ thuộc vào nhiều tiện ích hiện đại.
Sukasantai Farmstay nằm trên vùng cao nguyên Gunung Gede, thuộc Sukabumi. Trang trại hữu cơ rộng khoảng 6ha, trong khi khu đất của phần dự án kiến trúc được ghi nhận ở mức 30.000m2. Đây không phải một khu nghỉ dưỡng được xây mới trên khu đất trống, mà phát triển từ hoạt động canh tác hữu cơ đã có của gia đình.
Sukasantai Farmstay là mô hình nhà nghỉ nông trại tại vùng cao Sukabumi, Indonesia.
Từ trang trại hữu cơ 6ha đến mô hình nhà nghỉ nông trại gắn với trải nghiệm canh tác
Sukasantai Farmstay phát triển từ một trang trại hữu cơ của gia đình, sau đó bổ sung chức năng lưu trú để đưa khách thành thị đến gần hơn với thiên nhiên và nguồn gốc của thực phẩm. Chính hoạt động nông nghiệp có trước trở thành nền tảng cho mô hình farmstay, thay vì cảnh quan nông trại được tạo ra chỉ để phục vụ du lịch.
Ban đầu, gia đình trồng rau không sử dụng phân bón tổng hợp và thuốc trừ sâu. Đất núi lửa màu mỡ cùng khí hậu vùng cao tạo điều kiện cho nhiều loại rau, cây ăn quả, cây thuốc và các giống chuối bản địa phát triển.
Trang trại hữu cơ nằm dưới chân Gunung Gede, ở vùng khí hậu mát mẻ thuận lợi cho canh tác.
Hệ cây trồng đa dạng tạo nên cảnh quan tự nhiên đặc trưng của Sukasantai.
Sự đa dạng sinh học cũng là một phần quan trọng của trải nghiệm. Thay vì một khu vườn cảnh quan được trồng đồng loạt, du khách tiếp xúc trực tiếp với môi trường canh tác đang hoạt động.
Từ mô hình trồng rau phục vụ gia đình, trang trại từng bước phát triển hoạt động giao rau trực tiếp cho khách hàng tại Jakarta. Sau đó, gia đình quyết định bổ sung không gian lưu trú để chia sẻ lối sống gắn với nông nghiệp với nhiều người hơn.
Kiến trúc mới được bổ sung vào cảnh quan nông trại đã hình thành từ trước.
Khu vực canh tác tiếp tục được duy trì khi Sukasantai phát triển chức năng lưu trú.
Đây là điểm đáng tham khảo khi nghiên cứu thiết kế farmstay. Một farmstay có bản sắc thường không bắt đầu bằng câu hỏi nên xây bao nhiêu bungalow, mà từ hoạt động nông nghiệp nào đang tồn tại và du khách có thể tham gia vào hoạt động đó ra sao.
Không gian lưu trú được đặt xen giữa cảnh quan thay vì tách biệt khỏi nông trại.
Du khách được tiếp xúc gần với cây trồng và quá trình tạo ra thực phẩm hàng ngày.
Nhờ đó, Sukasantai không chỉ đáp ứng nhu cầu xây nhà nghỉ dưỡng ở quê. Công trình tạo thành một mô hình lưu trú trong đó nghỉ ngơi, canh tác, ăn uống và tìm hiểu thiên nhiên được kết nối thành một trải nghiệm xuyên suốt.
Xem thêm: Nhà vườn trồng rau hữu cơ của gia chủ rời thành phố về quê sinh sống
Nhà nông trại được thiết kế theo địa hình dốc, khí hậu và những cây lớn hiện hữu
Các khối nhà của Sukasantai Farmstay được tổ chức dựa trên địa hình và cảnh quan sẵn có, thay vì san phẳng khu đất rồi bố trí các phòng nghỉ độc lập. Goy Architects tập trung 12 phòng nghỉ thành một khối tuyến tính dài khoảng 75m trên địa hình dốc nhẹ, đồng thời đặt không gian ăn uống cộng đồng ở vị trí trung tâm. Giải pháp này vừa giảm sự phân tán của công trình vừa khuyến khích khách gặp gỡ nhau nhiều hơn trong quá trình sử dụng.
Các khối kiến trúc được đặt theo địa hình và giữ mối quan hệ trực tiếp với cảnh quan.
12 phòng nghỉ được tổ chức dọc theo khối tuyến tính dài khoảng 75m.
Thay vì tạo những phòng nghỉ quay vào nhau, các không gian lưu trú được hướng ra thung lũng và cảnh quan xanh.
Tầm nhìn từ phòng nghỉ hướng về thung lũng và thảm thực vật xung quanh.
Phòng ăn nằm tại trung tâm khối công trình. Vị trí này khiến không gian ăn uống trở thành điểm gặp gỡ giữa các khu phòng, đồng thời phù hợp với ý tưởng lấy trải nghiệm “farm to table” làm trọng tâm.
Phòng ăn được đặt ở vị trí trung tâm của Sukasantai Farmstay.
Một đặc điểm đáng chú ý khác là các phòng không sử dụng điều hòa. Tuy nhiên, giải pháp này gắn với điều kiện khí hậu đặc thù của vùng cao Sukabumi, nơi nhiệt độ buổi tối có thể xuống khoảng 18°C, chứ không phải công thức có thể áp dụng cho mọi nhà nông trại.
Không gian phòng nghỉ tận dụng điều kiện khí hậu mát mẻ của vùng cao.
Trần cao hỗ trợ cảm giác thông thoáng cho các phòng nghỉ.
Vì vậy, khi tham khảo Sukasantai để thiết kế nhà trang trại tại Việt Nam, điều nên học là nguyên tắc thiết kế theo khí hậu, không phải sao chép việc bỏ điều hòa hay lớp cách nhiệt. Hướng nắng, nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa và gió tại khu đất thực tế vẫn phải được đánh giá riêng.
Các không gian mở tạo điều kiện để kiến trúc duy trì liên hệ với khí hậu và cảnh quan.
Khí hậu vùng núi cũng đặt ra một thách thức khác: mưa lớn và gió mùa. Goy Architects phản hồi bằng mái có độ dốc lớn và phần mái hiên kéo dài để tăng khả năng che chắn.
Mái dốc và hiên sâu là phản hồi trực tiếp với điều kiện mưa gió tại Sukabumi.
Phần mái được mở rộng để tăng vùng được bảo vệ bên dưới.
Nước mưa không đơn thuần được đưa khỏi công trình. Nước chảy từ mái xuống các rãnh sỏi, tiếp tục về ao cá và hồ chứa trước khi được sử dụng cho tưới tiêu.
Nước mưa từ mái được dẫn về hệ rãnh sỏi thay vì thoát bỏ trực tiếp.
Hệ thống thu nước mưa kết nối với ao và nguồn nước phục vụ nông trại.
Đây là một trong những giải pháp làm rõ khái niệm nhà nông trại bền vững. Kiến trúc không chỉ giảm tác động lên cảnh quan mà còn tham gia trực tiếp vào vòng tuần hoàn nước phục vụ hoạt động nông nghiệp.
Vật liệu và nhân công địa phương cũng được ưu tiên trong quá trình xây dựng, giúp công trình gắn chặt hơn với điều kiện và năng lực thi công tại chỗ.
Vật liệu địa phương góp phần tạo nên ngôn ngữ kiến trúc mộc mạc của công trình.
Khu lễ tân tiếp tục cách tổ chức mở, giảm ranh giới giữa kiến trúc và cảnh quan.
Khu lễ tân mở về hai phía để duy trì tầm nhìn và sự thông thoáng.
Sàn gạch xi măng màu xám than được sản xuất tại địa phương.
Họa tiết xuất hiện trên các bề mặt nội thất tiếp tục lấy cảm hứng từ thiên nhiên, tạo sự liên kết giữa không gian xây dựng và cảnh quan bao quanh.
Họa tiết nội thất tiếp tục câu chuyện về cây cối và thiên nhiên.
Không gian lễ tân giản dị, nhường sự chú ý cho cảnh quan bên ngoài.
Một nguyên tắc quan trọng khác của Goy Architects là thiết kế công trình quanh những cây trưởng thành hiện hữu. Tại khu phòng ăn, cây đa cao su cao khoảng 10m được giữ lại, trở thành một phần nổi bật của tầm nhìn từ bên trong.
Xem thêm: The Second Farmstay bên hồ nước với mô hình sống nông nghiệp bền vững
Không gian cộng đồng và trải nghiệm farm to table tạo nên bản sắc Sukasantai Farmstay
Phòng ăn là trái tim của Sukasantai Farmstay, nơi hoạt động ăn uống được kết nối trực tiếp với quá trình trồng, thu hoạch và chế biến thực phẩm. Đây cũng là không gian cho thấy rõ nhất sự khác biệt giữa một nhà nghỉ đặt trong nông trại và một farmstay thực sự vận hành dựa trên trải nghiệm nông nghiệp.
Phòng ăn có không gian mở rộng rãi và liên hệ trực tiếp với cảnh quan.
Các khoảng mở giúp người sử dụng luôn cảm nhận được thiên nhiên xung quanh.
Nhờ nằm ở vị trí trung tâm, từ phòng ăn có thể quan sát nhiều khu vực khác của khu nhà nghỉ.
Không gian ăn uống đóng vai trò điểm kết nối giữa các khu vực lưu trú.
Tầm nhìn mở giúp phòng ăn duy trì sự kết nối với toàn khu farmstay.
Các lớp ngói cũ, ván gỗ và gạch kính lấy sáng được để lộ trong không gian, tạo nên bề mặt có tính thủ công và gần gũi.
Ngói cũ, ván gỗ và gạch kính cùng tạo nên bề mặt giàu sắc thái cho phòng ăn.
Bên trong còn có khu bếp biểu diễn, nơi việc chế biến thực phẩm trở thành một phần của trải nghiệm chung thay vì diễn ra hoàn toàn phía sau hậu trường.
Khu bếp biểu diễn đưa hoạt động chế biến đến gần hơn với du khách.
Sukasantai cũng chủ động không phát triển theo mô hình resort nhiều tiện ích. Công trình không lấy wifi, bể bơi, sân thể thao hay spa làm yếu tố thu hút chính; trọng tâm được đặt vào việc ở giữa thiên nhiên và tham gia đời sống của nông trại.
Các phòng nghỉ nằm giữa thảm thực vật của nông trại.
Kiến trúc được giữ ở quy mô vừa phải để cảnh quan tiếp tục giữ vai trò chủ đạo.
Các khoảng hiên tạo nơi nghỉ ngơi và quan sát cảnh quan.
Không gian lưu trú hướng người sử dụng ra ngoài thay vì tập trung vào tiện ích trong phòng.
Phòng ngủ có diện tích thoải mái nhưng cách hoàn thiện vẫn giản dị.
Các phòng nghỉ có thiết kế khác nhau để đáp ứng nhu cầu của từng nhóm khách. Một số phòng có tầng lửng, tăng khả năng lưu trú mà vẫn giữ được độ thoáng nhờ chiều cao không gian.
Không gian nghỉ ngơi được tổ chức gọn gàng, ưu tiên cảm giác thư thái.
Không gian vệ sinh khép kín đáp ứng tiện nghi cơ bản cho khách lưu trú.
Một chi tiết khác đáng chú ý là cách công trình sử dụng ánh sáng vào ban đêm. Hệ thống chiếu sáng được tiết chế để hạn chế ảnh hưởng đến khả năng quan sát bầu trời và giảm ánh sáng không cần thiết trong cảnh quan.
Sukasantai về đêm vẫn giữ được cảm giác yên tĩnh của một nông trại vùng cao.
Tên gọi “Sukasantai” kết hợp hai từ Indonesia: “Suka” mang nghĩa yêu thích, tận hưởng và “Santai” gợi trạng thái thư giãn, chậm rãi. Tinh thần này được thể hiện khá nhất quán trong cách vận hành công trình: không chạy theo số lượng tiện ích mà tạo điều kiện để người ở dành nhiều thời gian hơn cho thiên nhiên, thực phẩm và những hoạt động cộng đồng.
Xem thêm: Nhà nông trại 600m2 được cải tạo thành không gian sống thoáng sáng giữa thiên nhiên
Nhìn từ góc độ thiết kế farmstay, Sukasantai cho thấy bốn bài toán nên được giải quyết cùng lúc: hoạt động nông nghiệp phải đủ thực chất để tạo trải nghiệm; kiến trúc cần phản hồi với địa hình và khí hậu; không gian cộng đồng phải đủ hấp dẫn để kết nối người sử dụng; và cảnh quan hiện hữu cần được xem như một tài sản của khu đất thay vì khoảng trống chờ xây dựng.
Đây cũng là lý do Sukasantai vẫn có giá trị tham khảo cho những người đang tìm kiếm mẫu nhà trang trại, nhà nông trại hoặc xây nhà nghỉ dưỡng ở quê. Điểm đáng học không nằm ở việc sao chép 12 phòng nghỉ hay hình thức mái dốc, mà ở cách Goy Architects bắt đầu từ điều kiện thật của khu đất và hoạt động nông nghiệp đang tồn tại để phát triển kiến trúc. Xem thêm nhiều công trình đẹp tại hub Chuyện nhà.
Thông tin công trình:
Tên công trình: Sukasantai Farmstay
Đơn vị thiết kế: Goy Architects
Địa điểm: Sukabumi, Tây Java, Indonesia
Diện tích khu đất: 30.000m2
Diện tích xây dựng: 2.120m2
Nhóm dự án: Goy Zhenru, Dessy Anggadewi
Cảnh quan: Stephanie Moriyama
Ảnh: Fabian Ong
Nếu bạn đang sở hữu một khu đất ở quê và muốn phát triển nhà vườn, nhà nông trại hoặc mô hình farmstay, hãy bắt đầu từ đặc điểm địa hình, khí hậu, cây xanh và hoạt động thực tế trên khu đất trước khi quyết định hình thức công trình. Bạn có thể chia sẻ nhu cầu tại box tư vấn của Happynest để được kết nối với đơn vị thiết kế, thi công phù hợp.
